Om de aanpak van de zware georganiseerde criminaliteit met voldoende waarborgen toekomstbestendig te maken, komt er binnen de politie een nieuwe organisatie voor werken onder dekmantel (WOD). Deze moet vooral de werkomgeving van medewerkers verbeteren.

Oscar Dros, politiechef Landelijke Eenheid: “De nieuwe organisatie moet ervoor zorgen dat politiemensen die onder dekmantel werken kunnen rekenen op een professionele werkomgeving en de best mogelijk zorg en begeleiding.” De afgelopen jaren zijn er volgens de politie aansprekende resultaten geboekt, maar er hebben zich ook ernstige incidenten voorgedaan. Naar aanleiding van een aantal kritische rapporten over WOD heeft de politie eind vorig jaar direct maatregelen getroffen ten aanzien van de meest urgente knelpunten. Zo zijn er onder andere extra leidinggevenden aangesteld, zijn de werkverbanden verkleind en zijn alle lopende en nieuwe trajecten getoetst zodat deze met voldoende waarborgen en vertrouwen ingezet kunnen worden. Toch is dat volgens Dros nog niet voldoende. “We zijn tot de conclusie gekomen dat de tot dusver genomen maatregelen onvoldoende toekomstbestendig zijn. Gezien de toenemende vraag én de ambitie ten aanzien van de aanpak van zware criminaliteit is een herontwerp van het stelsel en een nieuwe WOD-organisatie met een stevig fundament noodzakelijk.”

Welzijn medewerkers centraal
In de nieuwe organisatie staat volgens de politie het welzijn van medewerkers centraal en gaat veel aandacht uit naar nieuwe kaders en (ethische) normen die heimelijk werk verder moeten professionaliseren. Dit zijn fundamentele bouwstenen voor een toekomstbestendige organisatiestructuur met bijbehorende instructies, werkprocessen, leiderschap en personeelszorg. In samenhang met de nieuw te bouwen organisatie worden de werkzaamheden van het huidige team, in samenspraak met het Openbaar Ministerie, zo snel als mogelijk op een verantwoorde, gecontroleerde manier geleidelijk afgebouwd. Daarbij worden de operationele belangen en het welzijn van medewerkers in acht genomen. In de praktijk betekent dit dat, tot de nieuwe organisatie er staat, met de huidige WOD-organisatie voldaan kan worden aan de internationale verplichtingen en nationaal noodzakelijke operaties. Er zal continue monitoring plaatsvinden en waar nodig worden bijgestuurd.
Dros: “Ik besef dat dit een zware ingreep is, maar ik ben ervan overtuigd dat dit ervoor zorgt dat het belangrijke werk in de toekomst voortgezet kan worden en dat de medewerkers op een veilige en professionele manier hun werk kunnen doen. De nieuwe koers is met alle betrokken partijen binnen en buiten de politie besproken, in het bijzonder met de commissie Sorgdrager. We zullen ook voor het vormgeven van het nieuwe team de commissie betrekken. Het feit dat er een breed draagvlak is geeft vertrouwen en onderstreept bovendien het nut en de noodzaak van een nieuwe WOD-organisatie.”

Twee landelijke eenheden
De noodzaak tot fundamentele veranderingen bij WOD staat niet op zich. Naar aanleiding van andere kritische rapporten over (onderdelen van) de Landelijke Eenheid verrichtte Bernt Schneiders een heroriëntatie naar de inrichting van de deze organisatie en haar positionering binnen het politiebestel. De commissie Schneiders stelde recent vast dat de problemen samenhangen met de wijze waarop de eenheid is georganiseerd en dat fundamentele veranderingen nodig zijn. De minister van Justitie en Veiligheid heeft, na advies van de commissie Schneiders, besloten dat de Landelijke Eenheid wordt opgesplitst in twee landelijke eenheden. Dit moet leiden tot het ontstaan van twee toekomstbestendige, goed bestuurbare landelijke politieonderdelen, waar medewerkers veilig en professioneel hun werk kunnen doen. De herinrichting van de organisatie van het werken onder dekmantel past in de transitie van de Landelijke Eenheid en maakt er integraal onderdeel uit van.