Europol waarschuwt in een nieuw rapport dat drones en andere onbemande systemen een steeds grotere rol gaan spelen in zowel de bestrijding als de uitvoering van criminaliteit. Het rapport The Unmanned Future(s): The Impact of Robotics and Unmanned Systems on Law Enforcement, opgesteld door het Europol Innovation Lab, schetst een toekomstbeeld waarin politiediensten moeten opereren in een volledig driedimensionale omgeving – op de grond, in de lucht en zelfs op of onder water.

Volgens Europol-directeur Catherine De Bolle staat Europa op een kantelpunt. Criminelen maken nu al gebruik van drones en robots en die trend zal zich versneld voortzetten. “Net zoals internet en smartphones veel kansen én uitdagingen brachten, geldt dat ook voor deze technologie”, aldus De Bolle. Europol roept politiediensten op zich tijdig voor te bereiden, zowel organisatorisch als technologisch, om straks effectief te kunnen optreden zonder het vertrouwen van burgers te schaden.
Het rapport laat zien dat onbemande systemen steeds toegankelijker worden voor overheid, bedrijfsleven, maar ook voor kwaadwillenden. Politiediensten gebruiken drones inmiddels voor incidentmonitoring, forensische mapping, zoekacties en EOD-taken. Door technische vooruitgang stijgen de mogelijkheden snel. Tegelijkertijd zorgen duidelijke beperkingen – zoals beperkte autonomie en afhankelijkheid van commerciële leveranciers – ervoor dat opschaling niet zonder uitdagingen is.

Drones

Europol maakt zich vooral zorgen over de snelle adoptie van drones door criminelen. De systemen worden onder meer ingezet voor smokkelen, verkenning en verstoren van beveiligingsmaatregelen. Dat vraagt volgens het rapport om betere detectie- en tegenmaatregelen, aangevuld met regelgeving die rekening houdt met nieuwe risico’s en misbruikscenario’s. Daarbij blijft transparantie richting het publiek essentieel om draagvlak te behouden.
Een opvallend onderdeel van het rapport gaat in op de invloed van recente conflicten, zoals de oorlog in Oekraïne. De snelle innovatie in militaire drone- en robotsystemen werkt volgens Europol door naar de civiele markt, wat ook de politiepraktijk ingrijpend beïnvloedt. De opgedane kennis biedt inzichten die nuttig kunnen zijn voor Europese veiligheidsdiensten.
Om voorbereid te zijn op toekomstige dreigingen adviseert Europol onder meer het opzetten van een Europees competentiecentrum, het verbeteren van informatie-uitwisseling en het integreren van onbemande systemen in bestaande operationele structuren. Ook pleit het rapport voor structurele investeringen in opleiding en publiek engagement.

Het volledige rapport, inclusief casestudies en uitgebreide aanbevelingen, is te downloaden via de website van Europol.