De Commissie Monitoring Waarborgen Heimelijk Werk (MWHW), onder voorzitterschap van Winnie Sorgdrager, heeft haar eindrapport gepresenteerd over de professionalisering van het heimelijk domein bij politie en Openbaar Ministerie (OM). De commissie concludeert dat er belangrijke stappen zijn gezet, maar dat aandachtspunten blijven, met name rond de snelle opbouw van het nieuwe undercoverteam (UCT).

Toenmalig minister Yesilgöz-Zegerius gaf in 2024 de commissie de opdracht om de overgang naar het nieuwe undercoverteam te monitoren. Politie en OM zullen de bevindingen gebruiken bij verdere professionalisering.
Volgens de commissie zijn er duidelijke verbeteringen zichtbaar in het heimelijk werk. Zo is er meer aandacht voor personeelswelzijn, met inzet van psychologen, professionele standaarden, protocollen zoals het ‘vier-ogen-principe’, en grotere betrokkenheid van leidinggevenden bij besluitvorming. Ook is het ethisch besef binnen het domein toegenomen.
De oprichting van het Regiepunt Heimelijke Operaties (RHO) in 2022 zorgde daarnaast voor landelijk overzicht en betere coördinatie van heimelijke operaties, aldus het rapport.

Snelle opbouw nieuw undercoverteam

In juli 2022 werd het team Werken Onder Dekmantel (WOD) opgeheven, waarna een nieuw undercoverteam bij de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies (LO) werd opgezet. Het team is inmiddels operationeel en heeft de eerste resultaten behaald.
De commissie waarschuwt echter dat de snelle opbouw ‘groeipijn’ heeft veroorzaakt. Oude patronen doorbreken blijft een voortdurende aandachtspunt. Politiechef LO Rob van Bree benadrukt dat de inzet van heimelijke opsporingsmiddelen cruciaal is bij de bestrijding van zware criminaliteit, zowel nationaal als internationaal. “De afweging om het team snel operationeel te maken, was bewust gemaakt, ook al konden er knelpunten ontstaan op het gebied van kennis en ervaring”, aldus Van Bree.
Het UCT richt zich daarom voorlopig op meer traditionele maar impactvolle criminaliteitsvormen, zoals moord, doodslag en zedendelicten, om ervaring op te doen en zich verder te ontwikkelen.

Continu aandacht en versterking van leiding

Het rapport onderstreept dat een undercoverteam continue scherpte en aandacht vereist. De politie heeft daarop de leiding van het UCT versterkt met extra kennis en ervaring.
De commissie prijst de eerste stappen in visieontwikkeling, zoals het dynamisch inzetkader van het OM en het position paper van de politie. Voor een verdere uitwerking zal een onafhankelijke visitatiecommissie worden ingesteld om te reflecteren op randvoorwaarden, structuren en het welzijn van medewerkers en hun thuisfront.
Van Bree: “Er zijn goede stappen gezet, maar er is meer nodig. Het rapport biedt waardevolle aanknopingspunten voor verdere professionalisering. Tegelijkertijd waardeer ik de prestaties van het team in deze uitdagende context.”

Het eindrapport van de MWHW is als bijlage toegevoegd aan het tweede halfjaarbericht politie 2025.