Het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen van het IFV heeft onderzocht welke invloed stress, risicoperceptie en andere gedragsfactoren hebben op te hard rijden of te hard door rood rijden door chauffeurs van voorrangsvoertuigen.

Het kenniscentrum ontdekte dat er jaarlijks ongeveer tachtig ongevallen gebeuren met voorrangsvoertuigen. Onderzoek daarnaar richtte zich vooral op de omstandigheden op de weg en de voertuigkenmerken. Het rijgedrag van de chauffeur werd tot nu toe buiten beschouwing gelaten, terwijl dat natuurlijk wel van groot belang is voor de veiligheid op de weg. Met het nieuwe verkennende onderzoek wilde het kenniscentrum een beeld krijgen van de invloed van gedragsfactoren op te hard rijden, te hard door rood rijden en te hard en/of te hard door rood rijden zonder optische en geluidssignalen (OGS) in de nacht.

Relaties tussen rijgedrag en gedragsfactoren
Uit het onderzoek komt naar voren dat de drie soorten rijgedrag samenhangen met verschillende gedragsfactoren. Bij alle gedragingen spelen de factoren sociale rol (als hulpverlener) en onrealistisch optimisme een rol. Bij te hard rijden zijn alleen stress en sociale norm van invloed. De factoren snelheidsperceptie, afleiding, invloed van de bijrijder en omgevingsfactoren hangen samen met te hard door rood rijden. Het te hard rijden en/of te hard door rood rijden zonder optische en geluidssignalen in de nacht kent geen unieke factoren, maar hangt samen met factoren die ook een rol spelen bij te hard rijden en te hard door rood rijden. Verder is uit de interviews en het literatuuronderzoek gebleken dat andere factoren, zoals rijervaring of het voorkomen van twijfelachtige situaties ook nog een rol zouden kunnen spelen.

Waarde van het onderzoek
Het onderzoek geeft volgens het IFV een eerste beeld van het rijgedrag van chauffeurs van voorrangsvoertuigen en van de menselijke factoren die daarmee samenhangen. De resultaten geven de hulpverleningsdiensten die rijden met optische en geluidssignalen meer inzicht in de psychologische factoren die een rol spelen bij het rijgedrag van chauffeurs van voorrangsvoertuigen. Voor rijinstructeurs en/of -opleiders is het waardevol om zich bewust te zijn van deze factoren die samenhangen met rijgedrag. Zij kunnen hieraan dan tijdens de opleidingen en/of bijscholingen aandacht besteden.
Het onderzoek bestond uit literatuuronderzoek, interviews met acht rijinstructeurs van chauffeurs van voorrangsvoertuigen en een vragenlijst onder chauffeurs van voorrangsvoertuigen. 1500 chauffeurs hebben de vragenlijst ingevuld.