Het kabinet wil de bevoegdheid van burgemeesters verruimen om panden te sluiten die een gevaar opleveren voor de omgeving. Het gaat onder andere om panden die het doelwit kunnen zijn van de georganiseerde criminaliteit. De burgemeester hoeft straks niet meer te wachten tot een incident heeft plaatsgevonden.

Regelmatig komt het voor dat woningen of bedrijven worden beschoten of dat er explosieven voor de deur worden gelegd. Dit vormt niet alleen een grote dreiging voor het pand zelf, maar ook voor panden in de buurt en voor voorbijgangers. Door zo’n pand tijdelijk te sluiten, wordt verwacht dat de criminelen geen reden meer hebben om een aanslag te plegen. Tot nu toe gebeurde zo’n sluiting nadat een beschieting of andere aanslag had plaatsgevonden, maar de politie beschikt soms ook over informatie waaruit blijkt dat criminelen van plan zijn om een aanval op een pand uit te voeren. Minister Grapperhaus wil met een nieuwe wet de burgemeesters ook in die gevallen de bevoegdheid geven om tot sluiting van het pand over te gaan.

Controversieel
Panden mogen ook bij overlast eerder worden gesloten. Tot nu toe mocht dat alleen bij regelmatige en langdurige overlast, maar nu kan na één luidruchtig feest al tot sluiting worden overgegaan. Dat geldt ook als een ernstige verstoring van de openbare orde dreigt.
Het wetsvoorstel dat de sluitingsbevoegdheid in de Gemeentewet regelt is controversieel. Voor criminelen wordt de wet een handig middel om winkels en hotels af te persen. Bij wie niet betaalt wordt een handgranaat voor de deur gelegd, waarna de gemeente het pand verzegelt. Ook concurrenten kunnen elkaar op deze manier het leven zuur maken.

Verstoorde situaties
Grapperhaus vindt de openbare veiligheid echter belangrijker. Het was voorheen bijvoorbeeld niet mogelijk om de woning van een lid van een motorbende te sluiten, nadat daar explosieven naar toe waren gegooid. Er was namelijk geen sprake van ‘verschillende soorten ernstige overlast, die zich met grote regelmaat en langdurig voordoen in een woning’. “Om wijken veilig te houden is het belangrijk dat een burgemeester de openbare orde kan bewaren of herstellen in verstoorde situaties”, stelt de minister. “Handgranaten die aan de deurknop gehangen worden, angst voor ophanden zijnde liquidaties, zijn zaken die een enorme druk op de buurt leggen. Uit angst voor agressie durven bewoners geen actie te ondernemen. Met een uitbreiding van de sluitingsbevoegdheid kunnen burgemeesters wel in actie komen.”

Nietsontziend
Grapperhaus: “Criminelen opereren nietsontziend. Daarom moeten we onze woonwijken en bedrijfsterreinen weerbaarder maken tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Burgemeesters zien met de politie en medewerkers van hun gemeentediensten als geen ander waar de problemen spelen. Door de burgemeester ook de instrumenten te geven om in actie te komen daar waar nodig, vergroot dit de veiligheid van buurtbewoners die hun kinderen naar scholen brengen, of mensen die in de wijk werken en is er minder angst voor herhaling.”
Het wetsvoorstel is voorgelegd aan onder meer gemeenten en er was gelegenheid voor iedereen om via internet te reageren. De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te zenden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.