In Amsterdam Nieuw-West nemen particuliere beveiligers sinds kort een zichtbare rol in de openbare ruimte, een maatregel die voortkomt uit het hardnekkige tekort aan politieagenten en handhavers. Elke avond en nacht fietsen vier koppels beveiligers door het stadsdeel, herkenbaar aan hun blauwe truien die bewust doen denken aan het uniform van de politie. Alleen al hun aanwezigheid blijkt afschrikwekkend te werken.

“Veel mensen denken dat wij agenten zijn”, zegt beveiliger Ebubekir Özen tegenover De Volkskrant, terwijl hij wijst op een man die haastig zijn drankflesje wegstopt en zich uit de voeten maakt. “Dat is vaak al genoeg om ongewenst gedrag te voorkomen.”
Het idee is simpel: meer blauw op straat zorgt voor meer veiligheid én het gevoel daarvan. Maar het tekort aan handhavers maakt een uitbreiding met gemeentelijke boa’s onhaalbaar. Het stadsdeel besloot daarom pragmatisch te handelen, ondanks dat stadsdeelvoorzitter Emre Ünver eigenlijk vindt dat handhaving een overheidstaak moet blijven. “De realiteit wijkt soms af van het ideaal”, zegt hij in De Volkskrant. “In een stadsdeel waar het gevoel van onveiligheid groot is, moet je handelen.”

Geen bevoegdheden
De beveiligers mogen niets afdwingen. Ze hebben geen bevoegdheden om op te treden of boetes uit te schrijven. In plaats daarvan zijn ze de extra oren en ogen op straat. “Als we iets verdachts zien, schakelen we de politie in”, zegt Özen. “Zoals laatst, toen we het geluid van een slijptol hoorden en bij een scooter een doorgezaagd slot ontdekten.”
Toch is hun impact merkbaar. Auto’s gaan langzamer rijden, fietsendieven slaan op de vlucht, en overlastgevers deinzen terug. Volgens eigenaar Yassar El Hamdaoui van beveiligingsbedrijf Sentry For Security is zelfs oogcontact vaak al voldoende. “Dan realiseren mensen zich: ik word gezien.” Zijn bedrijf zegt te zorgen voor de juiste benadering of aanpak voor elk probleem. “Door het zien van de kenmerken in de specifieke wijk, weten we welke aanpak passend is. Door in gesprek te gaan weten we wat er speelt en wat er nodig is. De nauwe samenwerking met gemeente en politie zorgt onder andere voor het juiste beleid.”

Niet voor het eerst
De inzet van particuliere beveiliging in publieke ruimtes is niet nieuw, maar de structurele aanpak in Nieuw-West is bijzonder. Volgens boa-vakbondsvoorzitter Richard Gerrits is het een logische oplossing, zolang deze beveiligers geen handhavende rol krijgen. “Zij kunnen helpen het tekort aan boa’s op te vangen, maar de grens moet duidelijk zijn.”
De beveiligers, vaak zelf afkomstig uit de buurt, zorgen daarnaast voor sociale verbinding. Ze kennen de wijk en worden herkend en begroet. “We zijn hier niet tegen jongeren, maar ook voor hen”, benadrukt beveiliger Harry Rustenburg. “Als hun fiets kapot is, help ik net zo goed. Zo bouw je vertrouwen op.”
Jaren geleden werden particuliere beveiligers ingezet om een einde te maken aan de grote jongerenoverlast op de stations van de Schiphollijn in Amsterdam-West. In andere gemeentes zorgen particuliere beveiligingsorganisaties ook voor levering van boa’s aan gemeenten. Het is niet duidelijk waarom Amsterdam niet voor die constructie heeft gekozen.