Personeel van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) ontkomt niet aan intimidatie, stelt FNV vast. Het heeft volgens de vakbond te maken met intimidatie door zowel gedetineerden als hun leidinggevenden. Dat laatste in de vorm van een neerbuigende of onvriendelijke houding.

Volgens Yntse Koenen, bestuurder FNV Overheid, zal DJI drastische maatregelen moeten nemen om de veiligheid van het personeel te vergroten. Want bijna 90 procent van de respondenten van een onder 1800 medewerkers gehouden enquête zegt in aanraking te komen met intimidatie. Eén op de drie van hen heeft daar zelfs wekelijks mee te maken. Als veiligheidsincidenten besproken worden met leidinggevenden voelt bijna 30 procent van de medewerkers zich onvoldoende gehoord. Ook heeft 73 procent van de respondenten het idee dat agressie en intimidatie door gedetineerden toeneemt. Daarnaast constateert zo’n 90 procent van de respondenten dat er sprake is van het voortzetten van crimineel handelen binnen de gevangenismuren. Ook dat draagt volgens de helft van de medewerkers bij aan gevoelens van onveiligheid.

Oplossingen en maatregelen
FNV Overheid (DJI) wil op korte termijn om de tafel met hoofddirecteur José Lazeroms van DJI en de nieuwe minister voor Rechtsbescherming, Franc Weerwind, om afspraken te maken over flinke maatregelen om de situatie op korte termijn, maar ook op langere termijn op te lossen. Koenen denkt daarbij aan de inzet van specifiek opgeleid en meer personeel, het actief tegengaan van voortgezet crimineel handelen en het tegengaan en strenger handhaven op het bezit van spullen die justitiabelen niet in bezit mogen hebben, zoals mobiele telefoons, alcohol, geld, drugs en wapens. Weerwind heeft inmiddels toegezegd dat hij gevangenissen gaat bezoeken om zich te laten bijpraten over de zorgen die daar heersen. “Het is een probleem dat ik niet snel kan oplossen maar waar wel aan gewerkt wordt”, zei hij tegenover de NOS.

Cultuurverandering
De maatregelen die de vakbond voorstelt moeten ook gepaard gaan met een cultuurverandering. Koenen vindt dat agressie en intimidatie tegen het personeel, door wie dan ook, moet worden aangepakt en dat er iets gedaan moet worden aan de heersende angstcultuur. “Er zijn andere omgangsvormen nodig, zowel tussen justitiabelen naar personeel als tussen collega’s onderling. Het kan echt niet dat leidinggevenden de medewerkers neerbuigend, intimiderend of onvriendelijk bejegenen.”
Bij DJI werken in totaal zo’n 16.000 mensen, zoals bewaarders, beveiligers en arbeidsbegeleiders. Veel van hen hebben regelmatig te maken met scheldpartijen of dreigementen, maar ook met subtiele opmerkingen waarmee gedetineerden een medewerker proberen bang te maken, zoals informatie over de privésfeer. Anderen werden op de werkvloer fysiek en/of seksueel geïntimideerd. Een op de tien zegt wel eens ernstig in gevaar te zijn geweest. Vorig jaar werd in medewerker van de PI Nieuwegein door een gedetineerde met kokende olie overgoten.

Verharding
Een medewerker vertelde anoniem aan de NOS dat de omgangsvormen in de inrichting zijn verhard. Vroeger werd personeel weleens bedreigd door zware criminelen, maar nu gebeurt dat door grote aantallen gedetineerden. Wat vooral als bedreigend wordt ervaren is dat de gevangenen er alles aan doen om achter privégegevens van hun bewaarders te komen. Bijvoorbeeld door medewerkers te laten volgen als deze naar huis rijden. Sommigen werden onderweg klem gereden. Anderen hebben verdachte personen bij hun huis zien posten. Personeel van de EBI in Vught moest zelfs onderduiken, nadat gebleken was dat Ridouan T. het op hen had voorzien. Een ander probleem is dat medewerkers elkaar steeds minder vertrouwen, gezien de smokkelwaar die in cellen wordt aangetroffen. Verder wordt geklaagd over de chronische onderbezetting, die alleen maar erger wordt omdat veel bewaarders er vanwege de intimidatie de brui aan geven.