Het tekort aan agenten en rechercheurs blijft hoog in 2022, maar neemt de komende jaren af, aldus de politie in een aan de pers beschikbaar gestelde prognose. Dit jaar bedraagt het tekort nog circa veertienhonderd voltijdsbanen. Dat is 3 procent van de totale sterkte. Over drie jaar, in 2025, is de bezetting naar verwachting op sterkte.

Liesbeth Huyzer, plaatsvervangend korpschef, plaatst een kanttekening bij die verwachting: “We kijken niet alleen naar de bezettingscijfers, maar hebben ook oog voor de belasting van politiemensen. Collega’s ervaren elke dag dat er te weinig collega’s zijn om het vele werk te doen. Er is in de samenleving altijd meer vraag naar politie, dan wij qua capaciteit kunnen leveren. De komende jaren moeten daarom nog scherper keuzes worden gemaakt waar de politiecapaciteit het best kan worden ingezet.”
Door het vorige en het huidige kabinet is extra geld (dit jaar 6,4 miljard euro) beschikbaar gesteld voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit, voor extra agenten in de wijk en voor digitale opsporing. “Maar het werven en opleiden van nieuwe collega’s kost meerdere jaren. Voorlopig hebben we daarom met krapte te maken. De komende jaren leiden we elk jaar zo’n drieduizend nieuwe politiemensen op om de pensioengolf het hoofd te bieden en tegelijk de politieorganisatie op onderdelen uit te breiden”, aldus Huyzer.

Aanwezig in de wijken
De politie telt 168 teams die 24 uur per dag in heel Nederland in steden, dorpen en online aanwezig zijn. Dit gebiedsgebonden politiewerk in de basisteams is het fundament van de politie in Nederland. Huyzer: “Juist in de basisteams is de druk door uitstroom en pensionering het grootst. We vragen ontzettend veel van onze mensen en ik heb bewondering voor hun veerkracht en toewijding. Om zoveel mogelijk aanwezig te zijn in de wijken, zijn in alle eenheden mitigerende maatregelen genomen. Deze kunnen maar beperkt verlichting brengen.”
Zo worden diensten overgenomen door collega’s van andere politieonderdelen en wordt ook een beroep gedaan op politievrijwilligers en oud-collega’s. Medewerkers die dat willen, kunnen overuren laten uitbetalen, in plaats van ze op te nemen. Hiernaast worden er bestuurlijk afspraken gemaakt, om bijvoorbeeld de evenementenkalender beter af te stemmen op de beschikbare politiecapaciteit.

Lastige keuzes
Tussen de eenheden zijn er verschillen qua bezetting, maar de cijfers vertellen volgens Huyzer niet het hele verhaal: “De politie-inzet vanwege maatschappelijke onrust, het begeleiden van demonstraties en het bewaken en beveiligen van strafprocessen en bedreigde personen gaat ten koste van andere politietaken. Dit heeft direct invloed op het aantal agenten dat voor het werk in de wijken beschikbaar is. Ook met op papier voldoende politiemensen, blijven in de toekomst lastige keuzes nodig.”
Hoewel er volgens de prognose over enkele jaren geen sprake meer is van een tekort, verwacht de politie ook na 2025 nieuwe politiemensen nodig te hebben. “In de toekomst zullen politiek en samenleving weer nieuwe taken en vaardigheden van de politie verlangen. Daarom is een meerjarig perspectief en een stabiele financiering noodzakelijk. Met de nieuwe minister gaan we in gesprek over hoe de politie ook op de lange termijn op sterkte blijft, in een steeds wisselende vervangings- en uitbreidingsvraag”, aldus Huyzer.

Regionale verschillen
Niet overal zijn de tekorten even groot. Het personeelstekort binnen de operationele diensten is het sterkst merkbaar in de grote steden. De eenheid Den Haag komt dit jaar 383 fte’s tekort op een formatie van 5672 (6,7 procent). Ook Amsterdam en Rotterdam hebben in 2022 ruim 275 politiemensen extra nodig om al het werk aan te kunnen. De eenheden Noord-Nederland en Oost-Brabant komen daarentegen maar vier respectievelijk dertien fte’s tekort.
Wijkagenten zijn er op papier voldoende, maar het gebeurt regelmatig dat zij voor andere taken worden ingezet, waardoor er ook in de wijken een tekort is aan ‘blauw op straat’.
Behalve aan agenten is er ook een tekort aan rechercheurs. Vooral in Utrecht. Daar zijn 114 rechercheurs, terwijl er 145 nodig zijn. In heel Nederland zit de recherche 7 procent onder de benodigde sterkte.
Op het moment zijn er 4500 aspiranten in opleiding. Dat aantal daalt naar 4000 in 2025 als naar verwachting de sterkte weer op orde is. De politie zegt geen moeite te hebben met het werven van nieuwe aspiranten, al komt natuurlijk lang niet iedereen door de selectie. De beschikbare opleidingscapaciteit wordt momenteel maximaal benut.