Tijdens de twintigste editie van de Big Brother Awards zijn de Nationale Politie en de Belastingdienst uitgeroepen tot de grootste schenders van digitale rechten en privacy in 2025. De uitreiking vond plaats op 20 februari 2026 en werd georganiseerd door burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom. Van de vijf genomineerden ging de publieksprijs naar de Nationale Politie, terwijl de expertjury de Belastingdienst tot winnaar van de expertprijs benoemde.

De Nationale Politie kreeg dertig procent van de stemmen van het publiek vanwege het monitoren van activisten via sociale media en het vervolgens onaangekondigd thuis opzoeken van demonstranten, zonder duidelijke wettelijke grondslag. Volgens Bits of Freedom is de politie onduidelijk over het doel en de status van deze huisbezoeken, waardoor betrokkenen niet weten of zij worden verdacht, of sprake is van een verhoor en wat hun rechten zijn. Directeur Evelyn Austin noemt het gebrek aan bewustzijn over de machtsongelijkheid tussen politie en burger zorgwekkend en benadrukt dat dergelijke bezoeken intimiderend werken en mensen kunnen afschrikken om gebruik te maken van hun demonstratierecht of vrijheid van meningsuiting.

Algoritmen

De expertjury richtte haar pijlen op de Belastingdienst vanwege het onrechtmatig inzetten van algoritmen. Van de circa honderd gebruikte algoritmen voldoet ongeveer de helft niet aan de wettelijke eisen. Volgens de jury schiet de Belastingdienst tekort in het uitvoeren van risicoanalyses, het documenteren van gegevensverwerkingen en het borgen van menselijke tussenkomst. Daardoor zijn beslissingen onvoldoende controleerbaar en bestaat er een reëel risico op discriminatie. De jury spreekt van unanieme verontwaardiging en noemt het bijzonder problematisch dat de dienst, na de lessen van het toeslagenschandaal, opnieuw de wet overtreedt.

Positieve bijdragen

Naast de negatieve prijzen was er ook ruimte voor erkenning van positieve bijdragen aan digitale rechten. De Felipe Rodriquez Award ging onder meer naar BOOS, Bert Hubert en een samenwerkingsverband van maatschappelijke organisaties voor hun inzet voor privacy, digitale soevereiniteit en vrijheid van meningsuiting. Met de jubileumeditie onderstrepen de Big Brother Awards opnieuw dat privacy en internetvrijheid in Nederland blijvende aandacht vereisen.