Politie en defensie hebben te maken met medewerkers die zichzelf als soeverein beschouwen en zich niet gebonden voelen aan de Nederlandse wet. Dit blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. De politie ontdekte vijf gevallen in 2023 en 2024, waarbij medewerkers uiting gaven aan het soevereine gedachtegoed. Tegen twee van hen is een intern onderzoek gevoerd, maar er werd geen plichtsverzuim vastgesteld. Bij één persoon is een waarschuwingsgesprek gevoerd en tegen drie anderen loopt nog onderzoek. Tot nu toe is geen van hen ontslagen.

Het is bijzonder dat juist politie- en defensiemedewerkers zich soeverein verklaren. Soevereinen erkennen de overheid niet en bepalen zelf welke wetten voor hen gelden. Dit leidt tot weigeringen van belastingbetalingen en andere verplichtingen. Hierdoor komen zij geregeld in aanraking met deurwaarders en politie, waarbij soms sprake is van bedreigingen en fysiek verzet.

Risico’s en dreiging
Volgens universitair docent Luuk de Boer vormen soevereine medewerkers niet direct een gevaar, maar is er een hoog escalatierisico. Radicalisering binnen politie of defensie kan problematisch zijn, gezien hun toegang tot gevoelige informatie en wapens. De korpsleiding benadrukt dat handelen naar soeverein gedachtegoed onverenigbaar is met de ambtseed.
Ook de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt voor anti-institutionele extremisten binnen de krijgsmacht. Defensie neemt passende maatregelen, maar onthult geen details. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) schat dat er enkele tienduizenden soevereinen in Nederland zijn en waarschuwt dat sommige zich voorbereiden op gewelddadige confrontaties.
In Duitsland leidde een vergelijkbare beweging al tot arrestaties wegens een geplande staatsgreep. Experts waarschuwen dat Nederland niet immuun is voor dergelijke ontwikkelingen.