Tijdens een actieweek van de politie Vlaardingen en Rotterdam Centrum zijn vorige week vijf verdachten van gedigitaliseerde criminaliteit op heterdaad aangehouden. Deze oplichters maken deel uit van een netwerk cybercriminelen die mensen voor veel geld oplichten.

Tijdens de actieweek heeft de politie zich laten ‘phishen’. Phishing houdt in dat oplichters ‘vissen’ naar informatie die je geheim probeert te houden. Oplichters sturen een e-mail of WhatsApp bericht waarin bijvoorbeeld staat dat er iets mis is met de bankgegevens, of dat een pinpas is verlopen en dat je via de meegestuurde link een nieuwe kan laten bezorgen. Tijdens de actieweek ging de politie in op meerdere phishing-berichten en dat resulteerde dus in vijf aanhoudingen op heterdaad door Team Parate Eenheid. De aangehouden verdachten zijn mannen tussen de 18 en 36 jaar en komen uit Rotterdam, Dordrecht en Almere.

Publiek/private samenwerking
Online criminaliteit bestrijden werkt volgens de politie alleen door publiek en privaat samen te werken. Dit goede initiatief werd genomen door agenten in twee basisteams, maar kon alleen realiteit worden door andere partijen op te zoeken en hulp te vragen. De actieweek vond plaats in samenwerking met Team Cybercrime van de Eenheid Rotterdam, de gemeente Vlaardingen, het Openbaar Ministerie, de Fraudehelpdesk en CGI.
Cybercriminelen lichten slachtoffers op voor heel veel geld. Iris, digitaal wijkagent in Vlaardingen: “Met de actieweek heeft de politie nieuwe slachtoffers weten te voorkomen en pakt de politie cybercriminaliteit aan. Een aantal aangehouden verdachten kwam een bankpas ophalen, zogenaamd omdat er iets mis was met de bankrekening van het slachtoffer. De andere verdachten vroegen juist om sieraden. Vaak zien we dat deze ‘ophalers’ deel uitmaken van een groter cybercrimineel netwerk.”

Phishers die gaan vissen
Iris vervolgt: “Een aantal verdachten werd bij de voordeur aangehouden toen zij de pinpas van het zogenaamde slachtoffer op kwamen halen. Ze verklaarden direct dat ze geen idee hadden waarom ze werden aangehouden. De mannen waren van plan ‘te gaan vissen’. In hun auto troffen we daadwerkelijk visgerei. Creatief, maar hier trappen we natuurlijk niet in.”
In eerdere zaken ziet de politie wat, naast de financiële schade, met name de langdurige emotionele schade is bij slachtoffers van dit soort oplichting. Een slachtoffer – 77 jaar oud – zegt zich thuis evenmin nog veilig te voelen. ”Ik slaap heel slecht, lig soms uren te piekeren. Je wordt gewoon gehersenspoeld en kan niet meer logisch nadenken.” Een ander slachtoffer zegt: “Moreel ben ik ingedeukt. Ze hebben mijn waardigheid en mijn vertrouwen in mensen geschonden. Ze hebben mij grote schade aan mijn lichaam en psyche gegeven. Dat is niet meer te repareren.”

Campagne ‘Selfmade? Cellmate!’
In december lanceerde de politie de preventiecampagne ‘Selfmade? Cellmate!’ gericht op jongeren die overwegen om in de wereld van cybercriminaliteit te stappen. Ruben van Well, accountmanager Publieke Private Samenwerking van het Team Cybercrime Rotterdam: “Veel slachtoffers zien hun geld nooit meer terug. Criminelen houden zichzelf voor dat de banken of verzekeringen de slachtoffers wel compenseren. Erger nog, ze vertellen jongeren dit fabeltje ook. Ze beloven ze gouden bergen. En zo stappen meer jongeren de wereld van cybercrime en de F-Games in. Deze vorm van geld ‘verdienen’ wordt publiekelijk verheerlijkt op social media en in sommige muzieknummers. Jongeren kijken soms op tegen dit soort influencers. Als je continu op (social) media wordt blootgesteld aan dit soort berichten, dan kan je wereldbeeld veranderen, wat invloed heeft op de keuze voor deze vorm van criminaliteit als verdienmodel.”