Het Team Cybercrime van de politie Rotterdam heeft samen met de Belgische politie een groot internationaal cybercrime netwerk opgerold. In Nederland zijn afgelopen week vier aanhoudingen verricht. De vier worden ervan verdacht deel uit te maken van een criminele organisatie die in tenminste tien landen in Europa via phishing en bankhelpdeskfraude vermoedelijk miljoenen euro’s heeft buitgemaakt.

Het onderzoeksteam van België zocht in 2023 de samenwerking met de Nederlandse politie nadat duidelijk werd dat de criminele organisatie mogelijk werd geleid vanuit Rotterdam. Begin dit jaar werd een groot onderzoek in Rotterdam gestart en dit leidde tot invallen en doorzoekingen in Zaltbommel, Almere, Amersfoort, ’s-Hertogenbosch en Rotterdam. Hierbij zijn gegevensdragers en telefoons in beslag genomen maar ook een taser, designer kleding, dure horloges, sieraden en grote hoeveelheden contant geld. De verdachten zijn drie mannen en een vrouw in de leeftijd van 23 tot 66 jaar uit Zaltbommel, Almere, Amersfoort en Rotterdam. De verdachten zijn vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die heeft bepaald dat drie verdachten 14 dagen langer vast blijven zitten. De vierde, een 66-jarige vrouw, is heengezonden, maar blijft verdachte.

Internationaal karakter
Er is nauw samengewerkt met de Belgische politie. In België zijn vijf personen aangehouden, waarvan er één op verzoek van de Nederlandse politie, middels een internationaal arrestatiebevel. Deze verdachte wordt binnenkort overgedragen aan Nederland.
Jacqueline Bonnes, officier van justitie van het Openbaar Ministerie Rotterdam: “De verdachten worden verdacht van phishing, internetoplichting, bankhelpdeskfraude, witwassen en deelname aan een crimineel samenwerkingsverband. De slachtoffers werden benaderd via e-mail, sms’jes, WhatsApp-berichten en vervolgens – via een phishinglink – naar een nagemaakte (bank)website geleid. De gegevens die slachtoffers daar invulden (waaronder een telefoonnummer) werden vervolgens misbruikt. Vele slachtoffers in tenminste tien Europese landen werden gebeld door een zogenaamde bankmedewerker of een medewerker van een zogenaamd fraude bestrijdingsteam met de mededeling dat er gefraudeerd was met hun bankrekening en dat de (bank)medewerker hen kon helpen. Bankrekeningen werden genadeloos geplunderd en zo wisten ze naar schatting miljoenen euro’s buit te maken. In een luxe woontoren en AirBnB woningen waren callcenters ingericht. Vanuit die plekken werden de phishingscampagnes uitgezet en slachtoffers gebeld.”

Shinen met het geld van slachtoffers
Jan van der Linden, Teamleider van het Team Cybercrime Rotterdam: “En dat geld wat de verdachten buit maakten, lieten ze graag rollen. Terwijl slachtoffers in de ellende achterbleven, stonden zij al het geld van de slachtoffers uit te geven tijdens feesten in dure clubs, gekleed in designer kleding en dure horloges. Of ze huurden auto’s en boekten luxe vakanties in Spanje. En of dit al niet erg genoeg is, deelden ze hun luxe uitspattingen ook graag op social media. En dan het liefst met een foto waar ook een BN’er op stond uit bijvoorbeeld de muziek- of voetbalwereld, wat hun status verhoogde.
Jan van der Linden vervolgt: “Waar het vroeger ‘not done’ was om een oudere dame te beroven, lopen ze er nu gewoon mee te koop. De oplichtingsgesprekken zijn echt schokkend. Slachtoffers worden gemanipuleerd, de zogenaamde bankmedewerkers weten namelijk precies wat ze moeten zeggen om iemand toch te laten geloven dat deze ‘bankmedewerker’ wil helpen. Zonder enig medeleven werden bankrekeningen leeg getrokken. En als de oplichting niet lijkt te lukken, worden slachtoffers ook nog eens de huid vol gescholden. De verhalen van de slachtoffers zijn schrijnend.”

Grote impact op slachtoffers
In eerdere zaken ziet de politie wat, naast de financiële schade, met name de langdurige emotionele schade is bij slachtoffers van dit soort oplichting. Een slachtoffer – 77 jaar oud – zegt zich thuis evenmin nog veilig te voelen. ”Ik slaap heel slecht, lig soms uren te piekeren. Je wordt gewoon gehersenspoeld en kan niet meer logisch nadenken.” Een ander slachtoffer zegt: “Moreel ben ik ingedeukt. Ze hebben mijn waardigheid en mijn vertrouwen in mensen geschonden. Ze hebben mij grote schade aan mijn lichaam en psyche gegeven. Dat is niet meer te repareren.”

Campagne ‘Selfmade? Cellmate!’
Ruben van Well, accountmanager Publieke Private Samenwerking van het Team Cybercrime Rotterdam: “Veel slachtoffers zien hun geld nooit meer terug. Criminelen houden zichzelf voor dat de banken of verzekeringen de slachtoffers wel compenseren. Erger nog, ze vertellen jongeren dit fabeltje ook. Ze beloven ze gouden bergen. En zo stappen meer jongeren de wereld van cybercrime en de F-Games in. Deze vorm van geld ‘verdienen’ wordt publiekelijk verheerlijkt op social media en in sommige muzieknummers. Jongeren kijken soms op tegen dit soort influencers. Als je continu op (social) media wordt blootgesteld aan dit soort berichten, dan kan je wereldbeeld veranderen, wat invloed heeft op de keuze voor deze vorm van criminaliteit als verdienmodel.”
De aankomende periode richt de politie zich dan ook op jongeren met een campagne ‘Selfmade? Cellmate!’ Men hoopt zo niet alleen jongeren aan het denken te zetten, maar ook een appel te doen op iedereen die deze vorm van criminaliteit op wat voor manier dan ook verheerlijkt.
Het onderzoek gaat ondertussen ook volop door en meer aanhoudingen worden zeker niet uitgesloten. Ruben van Well: “Want laten we eerlijk zijn, criminelen die hun geld verdienen door bankrekeningen te plunderen van mensen die wel hard hebben gewerkt voor hun geld, verdienen een VIP (Very Important Police) behandeling in de cel.”