Liquidaties, aanslagen op mediagebouwen, bedreigingen van burgemeesters, vergismoorden, martelcontainers, intimidatie van ondernemers, strafzaken die moeten worden behandeld in een extra beveiligde rechtbank: de ondermijnende criminaliteit verhardt. Een Deltaplan met publiek-private samenwerking zou uitkomst kunnen bieden, menen VNO-NCW en MKB Nederland.

De ontwikkeling van ondermijning vindt plaats terwijl de politieorganisatie zich geconfronteerd ziet met een grote uitstroom van personeel door het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Ook zijn er nog de naweeën van de vorming van de Nationale Politie en ligt er de opdracht om een Multidisciplinair Interventie Team tegen ondermijning op te richten. Ondertussen moet de politie worden ingezet bij de handhaving van coronamaatregelen en bij demonstraties daartegen. Waarbij de politie zelf dikwijls mikpunt is.

Handhavingstekort
Dit alles trekt een zware wissel op de politie en de hele justitieketen. Het gevolg is dat het zogenaamde handhavingstekort groter wordt en steeds meer aangiftes blijven liggen. Dit heeft grote gevolgen voor ondernemers. De aanwezigheid van politie wordt steeds vaker gemist en criminelen maken daar dankbaar gebruik van. De onderwereld vermengt zich steeds meer met de bovenwereld.

Tandeloze tijger
Om deze ontwikkeling tegen te gaan is het belangrijk dat publieke en private partijen samenwerken. Met preventie kunnen ondernemers barrières opwerpen om het criminelen moeilijker te maken om misbruik te maken van hun bedrijf. Ook kunnen zij getraind worden om signalen van ondermijning te herkennen en te melden. Maar preventie zonder repressie is een tandeloze tijger en repressie zonder preventie dweilen met de kraan open. Je kunt geen extra inspanningen verlangen van ondernemers en dan als overheid niet thuis geven.

Deltaplan nodig
Een ‘Deltaplan ondermijning’ zou zowel de preventieve als de repressieve kant moeten verstevigen. Dus preventief: meer informatiedeling en regionale samenwerking, en beloon private partijen voor hun inzet. En repressief: meer capaciteit voor opsporing en vervolging. Aangiftes en meldingen mogen niet blijven liggen. De dijken moeten worden verhoogd om de criminaliteit tegen te gaan. Aan beide kanten is werk aan de winkel, want je bent zo sterk als de zwakste schakel. En die zwakke schakel weten criminelen feilloos te vinden.

Karijn van Doorne
Beleidssecretaris criminaliteit VNO-NCW en MKB-Nederland.