Het steeds meedogenlozere geweld door de georganiseerde misdaad zet de stabiliteit van de rechtsstaat steeds meer onder druk. Daarom investeert het kabinet structureel flink extra in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Dat werd bekend gemaakt bij de presentatie van de Miljoenennota.

De bestrijding van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is volgens de overheid een langjarige en hevige strijd. Drie moorden rondom een kroongetuige illustreren de verharding van het criminele circuit en de kwetsbaarheid van onze rechtsstaat. Het breed offensief tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit dat door dit kabinet is ingezet wordt in 2022 met 524 miljoen euro uitgebreid, waarvan 434 miljoen euro structureel.

Weerbaarder tegen criminele invloeden
De ene helft van het extra geld wordt ingezet voor het weerbaarder maken van de samenleving en onze economie tegen criminele invloeden. Dit betekent gerichte maatregelen gezamenlijk met onder meer gemeenten, de Regionale Informatie- en Expertise Centra’s, Politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, FIOD, Douane, Koninklijke Marechaussee, internationale partners en private partijen. Nieuwe criminele aanwas moet worden voorkomen, door onder meer het bieden van perspectief op studie en werk voor jongeren en meer zichtbaar formeel gezag in kwetsbare wijken. Maatregelen om de weerbaarheid te vergroten worden gecombineerd met een stok achter de deur: preventie met gezag. Daarnaast maakt de overheid het onaantrekkelijker om geld te verdienen met drugs door het afpakken van crimineel vermogen en het verstoren van criminele geldstromen. Ze wil de economische infrastructuur en logistieke processen beter beschermen tegen ondermijnende criminaliteit: van mainports en greenports tot kleinere havens en boerenschuren.

Bewaken en beveiligen
Met het overige extra geld wordt de strafrechtketen structureel versterkt en geïnvesteerd in forensische opsporing en bijzondere opsporingsdiensten. Hoeders van de democratische rechtsstaat, zoals lokale bestuurders, rechters, officieren van justitie, agenten, advocaten en journalisten, moeten zich beter beschermd weten. Daarom wordt ook extra geïnvesteerd in bestuurlijke weerbaarheid en in het stelsel bewaken en beveiligen.
Goede rechtsbijstand is cruciaal voor de toegang tot het recht. De deur van de rechtsstaat hoort voor iedereen open te staan, vindt de overheid. Het kabinet trekt de komende jaren daarom extra geld uit voor een betere vergoeding van sociaal advocaten, mediators en bijzondere curatoren. Deze vergoeding wordt in overeenstemming gebracht met de gemiddelde tijdsbesteding die zij aan een zaak kwijt zijn. Voor 2022 wordt hiervoor 154 miljoen beschikbaar gesteld.

Investeringen in detentie
Versterking van de aanpak op zware georganiseerde criminaliteit gaat leiden tot meer gedetineerden in detentie. Om deze risicovolle groep gedetineerden veilig op te sluiten, te vervoeren en te berechten wordt nu fors geïnvesteerd in het gevangeniswezen. Hiervoor is 45 miljoen beschikbaar in 2022, 25 miljoen in 2023 en daarna structureel 15 miljoen. Om de toenemende capaciteitsbehoefte bij de Dienst Justitiële Inrichtingen op te vangen wordt het budget voor 2022 verhoogd met structureel 154 miljoen. Dat wordt ingezet voor de uitbreiding van de capaciteit binnen de tbs, forensische zorg, het gevangeniswezen en de justitiële jeugdinrichtingen.
Nederland blijft bescherming bieden aan mensen die vluchten voor oorlog en geweld maar treedt op tegen asielzoekers die overlast veroorzaken en hiermee het draagvlak ondermijnen. Daarnaast blijft het kabinet inzetten op terugkeer van personen die niet in Nederland mogen blijven en op verbetering van het grenstoezicht. Allemaal als onderdeel van een strenge maar rechtvaardige aanpak, met oog voor de menselijke maat.