Nog voordat duidelijk was wie verdacht wordt van de moord op de 17-jarige Lisa, barstte de discussie los over asielbeleid en veiligheid. De vraag: belanden asielzoekers vaker in de criminaliteit? Volgens het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) is het antwoord genuanceerd. Van de ruim 106.000 mensen die vorig jaar in een asielzoekerscentrum woonden, werd slechts een klein deel verdacht van een misdrijf: 3,7 procent van de mannen en 0,4 procent van de vrouwen. Daarmee blijft het overgrote deel buiten beeld van politie en justitie.

Met 3,7 procent zijn mannelijke asielzoekers oververtegenwoordigd in de statistieken. In de totale Nederlandse bevolking was 0,8 procent verdachte van een misdrijf. Dat verschil komt deels doordat asielzoekers relatief vaak jonge, laagopgeleide mannen zijn – groepen die overal ter wereld bovengemiddeld in de criminaliteitscijfers voorkomen. Worden die factoren gecorrigeerd, dan vallen de verschillen kleiner uit.

Minderheidsfenomeen

De meeste delicten onder asielzoekers zijn vermogensmisdrijven zoals diefstal, inbraak en heling. In 2024 ging het om bijna 4000 zaken, goed voor 68 procent van het totaal. Daarnaast waren er 815 registraties van geweldsdelicten, waarvan de helft mishandelingen. Seksuele misdrijven werden in 85 gevallen vastgesteld, minder dan een jaar eerder. Het aantal levensdelicten was lager dan vijf. Opvallend is bovendien dat het totaal aantal verdachten onder azc-bewoners met 13 procent daalde ten opzichte van 2023.
Onderzoekers benadrukken dat criminaliteit onder asielzoekers, net als onder de rest van de bevolking, een minderheidsfenomeen blijft. Ook bij oververtegenwoordiging geldt dat de grote meerderheid zich niet schuldig maakt aan misdrijven, aldus migratiedeskundige Jan van de Beek tegenover De Telegraaf.
Wel bestaan er verschillen tussen nationaliteiten. Asielzoekers uit landen met weinig kans op asiel, zoals Algerije, Marokko en Tunesië, blijken vaker in de misdaadcijfers terug te komen. Algerijnen vormden vorig jaar zelfs een kwart van alle verdachte asielzoekers, ondanks hun kleine aandeel in de instroom.