In de regio Leiden-Bollenstreek werkt een speciaal rechercheteam aan de aanpak van bankhelpdeskfraude. Dit team, bestaande uit zeven rechercheurs, behandelt inmiddels zo’n dertig zaken. In vijf daarvan zijn al verdachten aangehouden en volgens coördinator Esther zullen er nog meer volgen.

De opsporing richt zich op oplichting waarbij slachtoffers worden gebeld door nep-bankmedewerkers die hen onder druk zetten om zogenaamd hun geld veilig te stellen. In werkelijkheid verdwijnt dat geld op rekeningen van criminelen. De impact op slachtoffers is groot. Veelal oudere mensen schamen zich diep dat ze ondanks waarschuwingen toch zijn misleid. Het vertrouwen in anderen is vaak zo ernstig geschaad dat het rechercheteam soms via familieleden contact moet leggen. Slachtoffers wordt nadrukkelijk verteld dat zij geen schuld dragen: de daders gaan geraffineerd te werk, zitten soms uren aan de telefoon en maken gebruik van nepagenten die zogenaamd pasjes of waardevolle spullen komen ophalen.

Netwerken in kaart brengen
Het team richt zich niet alleen op de uitvoerders – vaak jonge, beïnvloedbare verdachten – maar probeert ook de netwerken achter deze vorm van criminaliteit in kaart te brengen. De jongeren, soms zelfs minderjarig of licht verstandelijk beperkt, worden voor kleine bedragen ingezet, maar raken daardoor vaak verder verstrikt in de criminaliteit. Voor een opgehaalde pinpas ontvangen zij gemiddeld zo’n honderd tot tweehonderd euro.
Het onderzoek, dat intern de naam ‘Terra’ draagt, heeft al negen aanhoudingen opgeleverd, waarvan vier op heterdaad. Vanwege de mobiliteit van deze vorm van fraude werkt het team nauw samen met andere eenheden. In sommige gevallen zijn zaken overgedragen wanneer verdachten ook elders onderwerp van onderzoek waren. Het Openbaar Ministerie treedt streng op; bij meerdere zaken tegen één verdachte kunnen gevangenisstraffen van dertig maanden worden opgelegd. In een eerder onderzoek kregen twee daders al drie jaar cel en moesten zij hun slachtoffers schadevergoeding betalen.

Meer meldingen
Voorlichting blijft essentieel in de strijd tegen bankhelpdeskfraude. Hoewel het aantal geslaagde pogingen lijkt af te nemen, neemt het aantal meldingen toe. Dat is positief: mensen worden alerter en bellen de politie sneller bij twijfel. Esther noemt het meest dankbare moment wanneer ze slachtoffers kan vertellen dat er een verdachte is aangehouden.
De politie herhaalt: banken en politie vragen nooit om pincodes of komen niet aan huis voor pasjes of geld. Bij twijfel: verbreek het gesprek en bel direct 112. Meer preventietips zijn te vinden op www.politie.nl/onderwerpen/babbeltruc.html.