Dinsdag staan twee bewakers van de vrouwengevangenis in Nieuwersluis voor de rechter, aangeklaagd voor verkrachting, mishandeling en aanranding. RTL Nieuws sprak met Jayne, een van de slachtoffers. “Als ik uit de douche kwam, stonden ze gewoon te kijken”, vertelt ze over haar ervaringen in de PI Utrecht locatie Nieuwersluis.

Jayne, die destijds gevangen zat in Nieuwersluis, zegt dat de twee mannen van in de zestig daar als bewaarders werkten. De ene wordt verdacht van verkrachting, aanranding en mishandeling, de andere van aanranding. In totaal deden vijf vrouwen aangifte; Jayne is daar een van. Ze beschrijft hoe ze werd mishandeld door een van de bewaarders, die haar bij de nek, schouder en arm verwondde toen hij haar ruw een kantoor uitgooide.
Naast fysieke mishandeling waren er volgens Jayne regelmatig situaties van grensoverschrijdend gedrag. Bewakers botsten ‘per ongeluk’ tegen vrouwen aan en knepen in borsten of billen. Vrouwen die klaagden, durfden vaak niet door te zetten uit angst voor vergelding. Jayne hield na haar aangifte constant rekening met mogelijke wraakacties van de bewaarders.

Onveilige cultuur
Het wangedrag in Nieuwersluis is al langer bekend. In een onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid werd vorig jaar aangetoond dat er sprake was van een ‘onveilige cultuur’ waarin grensoverschrijdend gedrag werd getolereerd. Inspecteur-generaal Esther de Kleuver noemde de situatie ‘niet veilig genoeg voor zowel gedetineerden als medewerkers’.
Jayne hoopt dat deze rechtszaak ook aandacht vestigt op de verantwoordelijkheid van de gevangenisleiding, die volgens haar afwezig was terwijl de misstanden plaatsvonden. Ze noemt het diep treurig dat de directrice nooit uitleg kwam geven over de situatie. Filmmaker Jessica Villerius bracht vorig jaar al het bredere probleem van misbruik in vrouwengevangenissen aan het licht in haar documentaire Zitten en Zwijgen, waarin oud-gedetineerden en advocaten onthullen hoe structurele intimidatie en seksueel misbruik binnen gevangenissen plaatsvinden.