Het aantal woningbranden waarbij zonnepanelen een belemmering vormen voor de brandweer is de afgelopen jaren fors toegenomen. Sinds 2019 is het aantal incidenten waarbij panelen tijdens branden uit elkaar spatten gegroeid van één naar negentien in 2024. In 2025 staat de teller inmiddels op tien, waaronder de recente brand in Didam. Daar sloegen op de daken van zes woningen zonnepanelen door de hitte uiteen, waarbij glasdeeltjes en foliemateriaal in de omgeving terechtkwamen.

De brandweer heeft inmiddels haar aanpak aangepast. Vanwege het risico op rondvliegend glas en elektrocutie wordt bij het blussen minimaal twintig meter afstand gehouden. Waar mogelijk schakelen hulpdiensten de stroomtoevoer uit, maar omdat zonnepanelen ook bij daglicht stroom blijven leveren, blijft het gevaar op explosies bestaan. Micro-omvormers kunnen dat risico enigszins beperken door de spanning sneller terug te brengen.

Onzorgvuldig aangelegd
Een groot probleem blijft echter de installatiewijze van zonnepanelen. Volgens Brandweer Nederland ontbreekt het aan uniforme protocollen voor installatie en uitschakeling bij brand. Veel systemen blijken onzorgvuldig aangelegd door monteurs die de veiligheidsregels niet altijd naleven. Verkeerd aangesloten connectoren en kabels verhogen het risico op kortsluiting en brand. De bestaande wet- en regelgeving is volgens Janwillem Muysson van Brandweer Nederland nog niet aangepast aan de snelle opkomst van verduurzaming. Hoewel de brandweer samen met brancheorganisaties richtlijnen heeft opgesteld, ontbreekt het aan wettelijke afdwingbaarheid.

Brede discussies
Een treffend voorbeeld van de complicaties bij moderne branden is de woningbrand op 1 oktober 2023 in de Arnhemse wijk Presikhaaf. De brand verspreidde zich razendsnel door brandbare isolatiematerialen en zonnepanelen. Doordat panelen aaneengeschakeld op het dak lagen, kon de brandweer niet zoals voorheen eenvoudig bij de vuurhaard komen. Dergelijke incidenten hebben geleid tot brede discussies over brandveiligheid bij duurzame renovaties.
Bovendien bleek uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid dat glassplinters en folies van gesprongen zonnepanelen kilometers ver verspreid kunnen worden. Bij een brand in Dongen daalden deze resten neer tot acht kilometer van de brandhaard. Omdat deeltjes schadelijk kunnen zijn bij contact of inademing, wordt geadviseerd opruiming aan professionals over te laten.

Hoewel het RIVM benadrukt dat de rook van branden met zonnepanelen niet giftiger is dan bij andere branden, blijft het algemene advies om uit de rook te blijven. Veiligheid bij verduurzaming vraagt volgens experts om dringende aanpassingen in regelgeving en controle.