De sociale veiligheid in het Amsterdamse openbaar vervoer staat onder druk. Uit de Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer 2024, uitgevoerd door de Dienst Onderzoek en Statistiek, blijkt dat reizigers zich onveiliger voelen dan in de afgelopen tien jaar. Overlast, agressie en criminaliteit nemen toe, terwijl het toezicht tekortschiet.

Steeds meer reizigers ervaren hinder van bedelaars, verwarde personen en mensen onder invloed. Vooral de overlast door bedelaars steeg fors: van 31 procent in 2023 naar 40 procent dit jaar. Twee op de drie reizigers klagen over luidruchtig bellen in de metro of tram, en meer dan de helft noemt troep en andere vormen van geluidsoverlast als ergernis.
Daarnaast voelt een groeiend aantal passagiers zich daadwerkelijk slachtoffer van criminaliteit. In 2024 gaf 11 procent aan slachtoffer te zijn geweest van bijvoorbeeld bedreiging, diefstal, discriminatie of seksueel geweld – een verdubbeling ten opzichte van 2022. Veel incidenten vonden plaats in de tram, metro of op metrostations.

Duidelijke waarschuwing

Vrouwen voelen zich aanzienlijk onveiliger dan mannen, vooral in de avonduren. Zij passen hun reisgedrag vaker aan: 43 procent vermijdt specifieke haltes of trajecten, tegenover 26 procent van de mannen. “Als je iemand aanspreekt op gedrag, krijg je direct een grote mond of word je uitgescholden,” vertelt een van de ondervraagden. “Sommigen willen zelfs op de vuist.”
Ook drukte speelt een belangrijke rol. Driekwart van de reizigers vindt het openbaar vervoer te vol, en bijna de helft zegt zich daardoor soms onveilig te voelen. De stations Amsterdam Centraal, Lelylaan en Bijlmer ArenA worden het vaakst genoemd als plekken waar reizigers zich onveilig voelen.
Hoewel Amsterdammers de veiligheid in het ov gemiddeld nog met een 7,5 waarderen, geven de onderzoekers een duidelijke waarschuwing af. De sociale veiligheid in het openbaar vervoer is “zorgwekkend verslechterd” en vraagt om meer toezicht, handhaving en preventieve maatregelen.