CPTED staat voor Crime Prevention Through Environmental Design, wat in het Nederlands vertaald kan worden als Misdaadpreventie door Ruimtelijke Inrichting. Het is een benadering van stedenbouw en ruimtelijke planning die gericht is op het ontwerpen van de gebouwde omgeving op een manier die criminaliteit ontmoedigt en veiligheid bevordert.

Het concept van CPTED is gebaseerd op het idee dat de fysieke omgeving invloed heeft op het gedrag van mensen, inclusief crimineel gedrag. Door bepaalde principes van ontwerp en planning toe te passen, kunnen potentiële daders worden ontmoedigd en kunnen gevoelens van veiligheid en welzijn worden bevorderd bij bewoners en gebruikers van de ruimte.

Enkele belangrijke principes van CPTED zijn onder meer:

1. Natuurlijk toezicht: Het ontwerpen van gebouwen en ruimtes op een manier die natuurlijk toezicht mogelijk maakt, wat betekent dat mensen gemakkelijk kunnen zien wat er om hen heen gebeurt. Dit kan worden bereikt door het plaatsen van ramen, deuren en ingangen op strategische locaties en het vermijden van afgelegen of slecht verlichte gebieden.
2. Territorialiteit: Het creëren van een gevoel van eigendom en territorium voor bewoners en gebruikers van een ruimte. Dit kan worden bereikt door het definiëren van duidelijke grenzen en het markeren van privé-eigendommen met behulp van elementen zoals hekken, borden of landschapselementen.
3. Toegangsbeheer: Het beheren van de toegang tot gebouwen en ruimtes om ongeautoriseerde toegang te voorkomen. Dit kan worden bereikt door het gebruik van toegangscontrolesystemen, zoals sloten, poorten, hekken of elektronische toegangskaarten.
4. Omgevingsontwerp: Het ontwerpen van de fysieke omgeving op een manier die criminaliteit ontmoedigt en de sociale interactie bevordert. Dit kan onder meer het gebruik van verlichting, landschapsarchitectuur, signage en straatmeubilair omvatten.

CPTED is een holistische benadering die samenwerking vereist tussen stadsplanners, architecten, veiligheidsprofessionals, lokale overheden en gemeenschappen. Door de principes van CPTED toe te passen, kunnen steden en buurten worden ontworpen en aangepast om criminaliteit te verminderen, de veiligheid te verbeteren en de kwaliteit van leven van de bewoners te verhogen.