Integriteit is een gevoelig onderwerp. Zeker als het eigen medewerkers betreft. Hoe ga je daar als organisatie mee om? En hoe voorkom je dat niet integere medewerkers schade veroorzaken? Die vragen vormen de rode draad tijdens de nieuwe post-hbo cursus DHM-integriteitsmanagement van SOBA Security Opleidingen.

2 december vond de cursus voor het eerst plaats. Deelnemers kwamen uit verschillende sectoren, zoals overheid, logistiek, gevangeniswezen, sport en accountancy. Het waren stuk voor stuk ervaren deskundigen op het gebied van securitymanagement en van die deskundigheid werd dankbaar gebruik gemaakt door tijdens de cursus het accent zoveel mogelijk op het delen van kennis te leggen. Vanzelfsprekend werd daarbij afgesproken dat gevoelige informatie niet buiten het klaslokaal zal worden verspreid.

Aanleidingen voor fraude
De cursus is opgezet en wordt geleid door Richard Franken met ondersteuning van Frank van der Linden, die een deel van de DHM-opleiding securitymanagement doceert. Franken zelf heeft ruime ervaring met het onderwerp opgedaan bij onder andere de politie, Trigion en Hoffmann Bedrijfsrecherche. Hij waarschuwde dat met mensen die in dienst komen vaak niets mis is, maar dat zich in de loop der jaren omstandigheden kunnen voordoen waardoor de medewerker gaat frauderen of ander ongewenst gedrag gaat vertonen. En dat komt vaker door de organisatie dan door de medewerker. Feitelijk zouden organisaties er rekening mee moeten houden dat elke medewerker vroeg of laat de fout in kan gaan en dat maatregelen nodig zijn om dat te voorkomen of anders in ieder geval te signaleren. En dat kan met integriteitsmanagement.

Screening heeft weinig nut
Wie denkt dat met screening fraude en integriteitsschending kan worden voorkomen werd door Franken uit de droom geholpen. Een verklaring omtrent gedrag heeft volgens hem nauwelijks waarde. Hij is meer voorstander van een goed gesprek met medewerkers over kwetsbaarheden binnen de organisatie, zodat daar bewustwording over ontstaat. Mensen moeten zich goed bewust zijn van wat wel en niet mag. Dat mag zeker niet als bekend worden verondersteld. De cursusleider schetste ook het verschil tussen fraude en integriteitsschending. Het laatste is veel breder en omvat ook niet strafbaar gedrag, zoals pesten en intimideren. Dat laatste kan vooral gedijen binnen gesloten organisaties met een sterke hiërarchie en een angstcultuur. Tot wat voor schade dat kan leiden, heeft de kwestie rond ‘The Voice of Holland’ wel duidelijk gemaakt.

Beheersbaar houden
Frank van der Linden behandelde het onderwerp binnen de DHM-kaders als ongewenste beïnvloeding van de organisatie. Wat voor incidenten kunnen medewerkers veroorzaken en hoe houd je dat beheersbaar? De kunst is het motiveren van mensen om gewenst gedrag te vertonen. Bijvoorbeeld door daar iets tegenover te stellen. Dat gewenste gedrag staat soms omschreven in een gedragscode, maar dat is een document dat vaak ergens in een kast ligt en door niemand wordt gelezen, totdat de situatie geëscaleerd is. Franken noemde het Huis van de Klokkenluiders, waarvan veel geleerd kan worden om de organisatie integer te houden. Hij wees ook op de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), die weliswaar dwars kan liggen als het gaat om onderzoek naar mensen, maar die ook genoeg mogelijkheden biedt. Je onderzoekt niet iedereen, maar alleen de mensen die afwijken van de norm. Een norm die breed bekend wordt gemaakt in begrijpelijke taal, zodat mensen zich ervan bewust zijn als ze ervan afwijken.

Tijdens de cursus werd wel duidelijk dat één dag niet voldoende is om een volwaardig integriteitsmanager te worden. Een zekere mate van ervaring in het vakgebied is onontbeerlijk. Daarnaast wordt overwogen om een terugkomavond toe te voegen, tijdens welke een opdracht besproken kan worden.

Meer informatie over de cursus is te vinden op de website.