De ervaren sociale veiligheid op kleine treinstations verdient veel meer aandacht. Tot die conclusie komt Pip Kupers, studente aan het Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS Institute), na onderzoek dat zij samen met ingenieurs- en adviesbureau Haskoning uitvoerde. Volgens de onderzoekers worden juist kleinere stations door reizigers als minder veilig ervaren, terwijl specifiek onderzoek naar deze locaties tot nu toe beperkt is.

Voor het onderzoek werden de stations Den Helder Zuid, Rijswijk en Nieuwerkerk aan den IJssel onder de loep genomen. Deze zogenoemde basisstations behoren al langere tijd tot de laagst scorende stations in de Stationsbelevingsmonitor van NS. Kupers sprak met 64 reizigers over hun ervaringen en veiligheidsgevoel en interviewde daarnaast dertien deskundigen van vervoerders, overheden, onderzoeksinstellingen en adviesbureaus.
Uit het onderzoek blijkt dat met name vrouwen hun reisgedrag aanpassen vanwege gevoelens van onveiligheid. Zij reizen soms minder vaak met het openbaar vervoer of passen zogenoemde copingstrategieën toe, zoals het voeren van een schijntelefoongesprek of het vooraf informeren van bekenden over hun reis. Negatieve ervaringen uit het verleden blijken bovendien een belangrijke invloed te hebben op het veiligheidsgevoel.

Kennis is versnipperd

Opvallend is volgens Kupers dat de benadering van veiligheidsvraagstukken onder experts sterk verschilt. Mannelijke deskundigen richten zich vaker op data en formele verantwoordelijkheden, terwijl vrouwelijke experts meer nadruk leggen op informeel toezicht en sociale maatregelen. Volgens de onderzoeker onderstreept dit het belang van diverse teams bij het ontwikkelen van effectieve oplossingen voor sociale veiligheid.
Daarnaast constateren de onderzoekers dat de beschikbare kennis over sociale veiligheid versnipperd is. Verschillende organisaties verzamelen gegevens over incidenten en veiligheidsbeleving, maar deze informatie wordt slechts beperkt gedeeld. Ook ontbreekt vaak een uitsplitsing van gegevens naar geslacht, waardoor specifieke knelpunten minder zichtbaar blijven.
Volgens Kupers is het delen van incidentgegevens essentieel om kleine stations beter in beeld te krijgen bij veiligheidsbeleid en investeringen. Als meest effectieve maatregel noemen de onderzoekers de inzet van menselijk toezicht. Daarbij wijzen zij onder meer op station Deurne, waar de betrokkenheid van de lokale gemeenschap volgens hen bijdraagt aan een groter gevoel van veiligheid voor reizigers.