Demissionair minister Van Weel heeft de Tweede Kamer op de hoogte gebracht van de voortgang bij het versterken en vernieuwen van het stelsel bewaken en beveiligen. Het stelsel speelt een cruciale rol in het beschermen van de democratische rechtsstaat en het waarborgen van de veiligheid van personen die ernstig worden bedreigd.

In de afgelopen twee jaar is intensief gewerkt aan een fundamentele herziening van het stelsel, dat inmiddels is verbreed naar het stelsel beveiligen van personen. Daaronder vallen voortaan ook de beveiliging van objecten en diensten. De beleidsmatige kaders van dit nieuwe stelsel zijn inmiddels vastgesteld en sinds juni zijn alle betrokken organisaties gestart met een gefaseerde invoering van de vernieuwde werkprocessen en samenwerkingsafspraken.
Een van de kernvernieuwingen is de oprichting van een centrale functie voor dreigingsanalyse. In juli is hiervoor een pilot gestart die draait naast de bestaande werkwijze. De nieuwe functie brengt geïntegreerde dreigingsbeelden samen op basis van informatie van politie, Koninklijke Marechaussee en inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Op die manier blijft de continuïteit van het stelsel tijdens de transitie gewaarborgd.

Beveiligingscapaciteit
Er zijn aanzienlijke investeringen gedaan om de beveiligingscapaciteit te vergroten. Zo zijn binnen zowel de politie als de marechaussee nieuwe eenheden opgezet voor persoonsbeveiliging en -begeleiding. Het aantal beschikbare beveiligingsconcepten is uitgebreid en in het Landelijk Coördinatiecentrum wordt de operationele uitvoering gecoördineerd.
Binnen het vernieuwde stelsel wordt het gezag over de beveiliging van personen eenduidig belegd bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De overdracht van verantwoordelijkheden van het Openbaar Ministerie naar de NCTV is grotendeels voltooid. Het OM blijft wel bevoegd voor de beveiliging van personen die niet onder het nieuwe stelsel vallen. De burgemeester behoudt zijn rol in de handhaving van de openbare orde. De noodzakelijke wetswijzigingen die dit formaliseren, worden momenteel voorbereid en zullen naar verwachting in de tweede helft van 2025 ter consultatie worden voorgelegd.

Lerend en adaptief stelsel
Het kabinet benadrukt het belang van een lerend en adaptief stelsel. Daarom monitort en evalueert de NCTV continu de werking van het systeem, zodat bijsturing mogelijk is wanneer omstandigheden daarom vragen. Ook houdt de Inspectie Justitie en Veiligheid toezicht op onderdelen van het stelsel, met de mogelijkheid dit toezicht uit te breiden na de aankomende wetgevingsrondes. Een tijdelijk onafhankelijk adviesorgaan heeft bovendien een eerste advies uitgebracht over de invulling van de zorgplicht van de overheid op het gebied van veiligheid.
In de Kamerbrief wordt verder ingegaan op de invulling van deze zorgplicht. Die houdt in dat de overheid burgers actief beschermt wanneer sprake is van ernstige dreiging, met behulp van een breed scala aan maatregelen. De politie en de marechaussee hebben hiervoor extra middelen gekregen. Tegelijkertijd blijft het aantal personen met een hoog dreigingsniveau aanzienlijk. Op advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid is daarom besloten om de zorgplicht explicieter te maken, zodat duidelijk is wat burgers kunnen verwachten én wat er van hen wordt gevraagd. Voor iedere te beveiligen persoon wordt een pakket van op maat gemaakte beveiligingsmaatregelen vastgesteld, afhankelijk van factoren als de aard en duur van de dreiging.