Het aantal jongeren onder de 18 jaar dat wordt betrapt met een vuurwapen is de afgelopen jaren fors toegenomen, meldt De Telegraaf. Volgens de politie gaat het om een zorgelijke en gevaarlijke ontwikkeling, waarbij minderjarigen steeds vaker betrokken raken bij wapenbezit, -handel en gewelddadige criminaliteit.

In 2021 werden 178 jongeren aangehouden wegens het bezit of de handel in een vuurwapen. Tot en met 11 december van dit jaar staat de teller al op 310 minderjarige verdachten. Volgens vuurwapenexpert Richard Martens van het politieteam Illegale Vuurwapens is sprake van een duidelijke trend. “We zien een significante toename van jongeren die niet alleen wapens bezitten of verhandelen, maar ook worden ingezet bij geweldsdelicten zoals schietincidenten en explosies.”
Criminele netwerken maken daarbij steeds vaker gebruik van het zogenoemde ‘crime-as-a-service’-model. Via sociale media worden jongeren benaderd om tegen betaling gevaarlijke opdrachten uit te voeren, zoals het tot ontploffing brengen van zwaar illegaal vuurwerk of het beschieten van woningen en bedrijfspanden. “Jongeren zijn relatief makkelijk te beïnvloeden en voor een paar honderd euro bereid om extreem risicovolle klussen te doen”, aldus Martens.

Verharding van criminaliteit

Daarnaast bewapenen jongeren zich volgens de politie steeds vaker uit angst om zelf slachtoffer te worden. De verharding van de criminaliteit speelt hierbij een belangrijke rol. “Een deel van de jongeren draagt een wapen omdat ze weten dat anderen dat ook doen. Ze denken dat ze zonder wapen kwetsbaar zijn”, stelt Martens. Dat vergroot volgens hem de kans dat wapens daadwerkelijk worden gebruikt, met alle gevolgen van dien.
De politie maakt zich ook zorgen over de toenemende sociale acceptatie van geweld onder jongeren. “Het is bovendien lastig om deze doelgroep te bereiken”, zegt Martens. Hij benadrukt het belang van ouders, familie en vrienden. “Zij spelen een cruciale rol. Stel grenzen en ga het gesprek aan over waar iemand mee bezig is.”

Preventief fouilleren

Jaarlijks neemt de politie tussen de 5.000 en 6.000 vuurwapens in beslag, onder meer bij preventief fouilleren en tijdens gerichte opsporingsacties. Ongeveer 4.000 daarvan zijn handvuurwapens, zoals pistolen en revolvers. Zo’n veertig procent bestaat uit omgebouwde gas- en alarmpistolen, een categorie die de politie grote zorgen baart. Met dergelijke omgebouwde wapens zijn in het verleden ook zware misdrijven gepleegd.
Daarnaast ziet de politie dat steeds vaker losse onderdelen van vuurwapens online worden besteld en thuis worden geassembleerd. Dat wordt mede mogelijk gemaakt doordat sommige essentiële onderdelen in Nederland legaal verkrijgbaar zijn. Hoeveel illegale wapens er in totaal in omloop zijn, is onbekend, maar in vergelijking met omringende landen neemt de Nederlandse politie relatief veel wapens in beslag.

Omgebouwde gaspistolen

Met name gas- en alarmpistolen uit het buitenland, waaronder Turkije, zijn populair. Deze wapens zijn goed geconstrueerd en relatief eenvoudig om te bouwen tot echte vuurwapens. Ze worden vaak legaal gekocht in landen als België en Duitsland en vervolgens illegaal naar Nederland gebracht. Ook oudere wapens uit de Balkan circuleren nog steeds, terwijl de handel zich grotendeels afspeelt via internet, het darkweb en berichtenplatforms zoals Telegram.
Hoewel de situatie volgens de politie niet te vergelijken is met die in de Verenigde Staten, is de bezorgdheid groot. “Eén fout kan al leiden tot ernstig of fataal letsel. Bovendien kunnen collega’s in een splitsecond niet zien of een wapen echt of nep is, wat levensgevaarlijke situaties oplevert”, waarschuwt Martens.
Zijn oproep is duidelijk: wees alert op signalen van wapenbezit en meld vermoedens altijd bij de politie, eventueel anoniem via Meld Misdaad Anoniem.