Hackers kunnen grote stroomstoringen veroorzaken door software voor het beheer van zonnepanelen of laadpalen te manipuleren. Daarvoor waarschuwt het Agentschap Telecom in het Financieel Dagblad. Nu al maakt een miljoen huishoudens gebruik van zonnepanelen. Dat maakt het risico steeds groter.

Volgens directeur Angeline van Dijk van het Agentschap Telecom hebben producenten, leveranciers en gebruik van zonnepanelen en laadpalen onvoldoende door welk risico hun producten leveren voor de stroomvoorziening. Als de zonnepanelen van één woning snel achter elkaar worden in- en uitgeschakeld, zal dat nog weinig problemen opleveren. Maar het wordt anders als hetzelfde gebeurt met een enorme zonneweide, waar megawatts aan energie wordt opgewekt. Of als de software van de leverancier wordt gehackt, waardoor de zonnepanelen op duizenden woningen en bedrijven overgenomen kunnen worden. Dan kan het energienet de snelle vermogenswisselingen niet meer verwerken en slaan de ‘stoppen’ door.

Vitale infrastructuur
Van Dijk sluit niet uit dat hackers in opdracht van een buitenlandse regering zo’n actie uitvoeren. Het overnemen van een traditionele energiecentrale is niet eenvoudig, omdat deze professioneel worden beveiligd en continu worden gemonitord. Bedrijven als Eneco, Essent en Vattenfall zijn als onderdeel van de vitale infrastructuur wettelijk verplicht om de cybersecurity goed op orde te hebben en worden door de overheid gecontroleerd. Voor leveranciers van zonnepanelen en laadpalen gelden die eisen echter niet. Ook als hackers erin slagen om alle laadpalen in een soort knipperstand te zetten, zal dat leiden tot ernstige en langdurige elektriciteitsstoringen. In de Verenigde Staten heeft zich inmiddels zo’n storing voorgedaan, waarbij sterke vermoedens bestaan dat deze opzettelijk is veroorzaakt.

Complexer en kwetsbaarder
Toevoeging van groene energiebronnen heeft het elektriciteitsnet complexer en kwetsbaarder gemaakt. Leveranciers van die nieuwe energiebronnen zijn volgens de toezichthouder al blij als hun toepassingen voor de energietransitie überhaupt werken en aangesloten kunnen worden op het stroomnetwerk. Er wordt niet stilgestaan bij de risico’s die hierdoor ontstaan, als kwaadwillenden zich ermee gaan bemoeien. Die risico’s worden de komende jaren steeds groter als het aantal huishoudens dat zonnepanelen gebruikt groeit van een miljoen naar twee miljoen. Volgens Van Dijk is er wetgeving om in te grijpen, maar weet men nog niet hoe dit moet gebeuren. Dat wordt besproken met stroomproducenten en grote afnemers. Ook is het Agentschap Telecom in gesprek met bedrijven die software en apparatuur ontwikkelen en hosten voor zonneweides en laadpalen. Men wil bijvoorbeeld een verbod op apparatuur en software die zonder wachtwoord of met een fabriekswachtwoord kan functioneren. Een aantal fabrikanten van zonnepanelen laat zich positief uit over het extra toezicht. Men verneemt graag nu hoe het beter kan, voordat het straks te laat is.