Vanaf 2026 krijgen gedragswetenschappers opnieuw de kans om praktijkgericht onderzoek te doen binnen het programma Handhaving en Gedrag (HHG). Er is ruimte voor vier nieuwe onderzoeksprojecten van elk anderhalf jaar. Voor elk onderzoek is een budget van maximaal €50.000 (exclusief btw) beschikbaar. De uitkomsten worden gepubliceerd in de eigen reeks van HHG bij uitgeverij BOOM. Deelnemers krijgen bovendien toegang tot een breed netwerk van toezichthouders en praktijkorganisaties.

Toezicht en handhaving draaien niet alleen om regels, maar vooral om gedrag — zowel van burgers en organisaties als van toezichthouders zelf. Het HHG-programma richt zich op deze complexe interactie. Hoe beïnvloeden toezichthouders gedrag, en hoe reageren mensen daarop? Door deze vragen interdisciplinair te benaderen, wil het programma bijdragen aan effectiever toezicht- en handhavingsbeleid.

Relevantie voor praktijk en beleid
Het HHG-programma richt zich op onderzoeksvragen die direct aansluiten op actuele praktijkproblemen. Denk aan factoren die naleving stimuleren of juist belemmeren, de rol van vertrouwen, de invloed van sociale normen, cultuur of omgevingsfactoren, en het gebruik van data in toezicht. Doel is om kennis te ontwikkelen die bruikbaar is voor toezichthouders, beleidsmakers en wetenschappers.

Samenwerking en congres
HHG is een initiatief van zes samenwerkende organisaties: de Belastingdienst, NVWA, IGJ, ILT, de Nederlandse Arbeidsinspectie en het CCV. Gezamenlijk stellen zij het onderzoeksbudget beschikbaar en organiseren zij elke twee jaar het congres Handhaving en Gedrag, waar nieuwe inzichten en onderzoeksresultaten worden gedeeld.

Meer informatie over de opzet van het programma en eerdere onderzoeken is te vinden op handhavingengedrag.nl.