Een veroordeelde eist bij de rechter een snelle opname in een tbs-kliniek, omdat hij al meer dan twee jaar in de gevangenis wacht op behandeling. Door een tekort aan plaatsen in tbs-klinieken lopen de wachttijden op en verblijven momenteel ruim 200 veroordeelden zonder behandeling in detentie, wat tot zorgwekkende situaties leidt, aldus RTL Nieuws.

In 2023 kregen 176 mensen tbs met dwangverpleging opgelegd, een maatregel om herhaling van misdrijven te voorkomen door behandeling van psychische stoornissen. De uitstroom uit klinieken blijft echter achter, waardoor onvoldoende plaatsen vrijkomen en veroordeelden soms jaren wachten op opname.

Kort geding voor snellere opname
Dinsdag dient een kort geding, aangespannen door advocaten Jan-Jesse Lieftink en Abdel Ytsma. Hun cliënt, veroordeeld voor mishandelingen en bedreigingen, kreeg in 2019 tbs met voorwaarden opgelegd. In 2022 werd dit omgezet naar dwangverpleging na het overtreden van de voorwaarden. Sinds mei 2023 staat hij bovenaan de wachtlijst van een kliniek in Drenthe, maar hij is nog altijd niet geplaatst. In de gevangenis krijgt hij zware medicatie, maar geen therapie. In januari escaleerde de situatie toen hij een gevangenisbewaarder aanviel met een broodmes. Zijn advocaat vreest dat zonder behandeling ernstige incidenten zullen toenemen.

Structureel tekort aan plekken
Volgens Hyacinthe van Bussel, voorzitter van TBS Nederland, zijn alle tbs-klinieken overvol en is wachten langer dan een jaar inmiddels normaal. Advocaat en tbs-expert Job Knoester waarschuwt dat mensen zonder behandeling opgesloten zitten, terwijl tbs bedoeld is als zorgmaatregel. Hoe langer behandeling wordt uitgesteld, hoe moeilijker therapie aanslaat.
Sinds de moord op Anne Faber in 2017 leggen rechters vaker tbs op, ook aan verdachten die weigeren mee te werken aan onderzoek. Tegelijkertijd werden vóór 2017 drie tbs-klinieken gesloten en is er geen nieuw personeel beschikbaar om extra klinieken te bemannen. Door gebrek aan doorstroomlocaties blijven patiënten langer in tbs-klinieken, waardoor minder plaatsen vrijkomen.

Zoektocht naar oplossingen
Advocaat Lieftink pleit voor minder tbs-veroordelingen en alternatieve maatregelen, zoals tbs met voorwaarden. Knoester stelt dat de uitstroom soepeler moet verlopen, zodat plaatsen sneller vrijkomen. Staatssecretaris Ingrid Coenradie erkent het probleem en kondigt uitbreidingen aan voor tbs-klinieken, maar het is onduidelijk wanneer deze gereed zullen zijn. Ook wordt gewerkt aan een betere doorstroom naar reguliere zorg om plekken vrij te maken. Tot die tijd blijft het systeem echter verstopt.