Buitengewoon opsporingsambtenaren krijgen vanaf januari toch nog geen toegang tot het rijbewijsregister. De invoering is uitgesteld tot 1 april 2026. Dat schrijft demissionair staatssecretaris Aartsen in een brief aan de Tweede Kamer. Het kabinet wil boa’s die actief zijn in onder meer de openbare ruimte en het openbaar vervoer meer mogelijkheden geven om zelfstandig identiteitscontroles uit te voeren, maar de benodigde regelgeving blijkt meer tijd te vergen.

Boa’s hebben opsporingsbevoegdheden en mogen onder andere boetes opleggen en de identiteit van burgers vaststellen. In de praktijk loopt dat echter vast wanneer iemand geen identiteitsbewijs bij zich heeft. In zulke gevallen moet de politie ter plaatse komen om de identiteit te controleren. Daarbij maakt de politie gebruik van het rijbewijsregister, waarin de pasfoto’s van alle Nederlandse rijbewijshouders zijn opgenomen. Door het gezichtsprofiel van een staande gehouden persoon te vergelijken met de foto in het register kan de identiteit worden vastgesteld.
Volgens Aartsen kost deze ondersteuning door de politie veel capaciteit en past zij niet bij de kerntaak van de politie. Door boa’s zelf toegang te geven tot het rijbewijsregister zouden zij deze controles zelfstandig kunnen uitvoeren, wat de druk op de politie moet verlichten. Om dat mogelijk te maken presenteerde de staatssecretaris eerder dit jaar een ministeriële regeling.

Complexer dan voorzien

De invoering daarvan blijkt echter complexer dan voorzien. Omdat het gaat om het gebruik van gevoelige persoonsgegevens, moeten vaste procedures worden doorlopen en diverse externe toetsen plaatsvinden. Aartsen benadrukt in zijn brief dat daarbij zorgvuldig moet worden gehandeld. De afgelopen maanden zijn de benodigde wijzigingen in de regelgeving via een internetconsultatie voorgelegd en beoordeeld door verschillende instanties, waaronder het Adviescollege toetsing regeldruk en de Autoriteit Persoonsgegevens.
Hoewel de internetconsultatie in augustus is afgerond, heeft het langer geduurd dan verwacht voordat alle externe adviezen binnen waren. Daardoor is het niet haalbaar gebleken om de toegang tot het rijbewijsregister al per 1 januari in te laten gaan. Voor boa’s die zich bezighouden met handhaving van bijvoorbeeld de Algemene Plaatselijke Verordening en milieuwetgeving, is de nieuwe ingangsdatum nu vastgesteld op 1 april 2026.
Voor boa’s in het openbaar vervoer duurt het nog langer voordat zij toegang krijgen tot het register. Volgens de staatssecretaris wordt voor deze groep gemikt op een invoering halverwege 2026. Tot die tijd blijft de politie nodig voor identiteitsvaststelling in situaties waarin burgers geen identiteitsbewijs kunnen tonen.