Het UWV gaat onderzoeken of de gebruikte technologie voor fraudeopsporing juridisch houdbaar zijn. Dat bevestigt de uitkeringsorganisatie aan de NOS. Dit naar aanleiding van het rechterlijke verbod van het door sommige gemeenten gebruikte systeem SyRI.

Ook het UWV gebruikt technologie om aan de hand van risicoanalyses te berekenen hoe groot de kans is dat iemand fraude zal plegen. Het nadeel hiervan is dat mensen ten onrechte verdacht kunnen worden. Bijvoorbeeld omdat zij in een buurt wonen waar veel fraude wordt gepleegd. Het systeem is ingevoerd na de ophef over grootschalige fraude met WW-uitkeringen. Zo zouden mensen een WW-uitkering ontvangen, terwijl zij in het buitenland verblijven. Het systeem wordt ook gebruikt om te bepalen of aanvragers van WW verwijtbaar werkloos zijn geworden of dat cliënten niet genoeg ondernemen om een nieuwe baan te vinden.

Ten onrechte in de problemen
Beschermers van de privacy van burgers zijn extra kritisch geworden ten aanzien van de overheid sinds het gedoe rond SyRI (Systeem Risico-indicatie), dat in strijd was met de AVG en ervoor zorgde dat mensen ten onrechte in de problemen kunnen komen. Volgens de rechter maakte het systeem een te grote inbreuk op de privacy van burgers. Het was bovendien niet transparant hoe de gebruikte algoritmen werkten. Het UWV zegt dat het eigen systeem minder ver gaat, omdat het geen data van andere organisaties gebruikt. Het doet weinig meer dan het beoordelen van informatie die de aanvrager van een uitkering verstrekt. Het eindoordeel wordt altijd door een medewerker gegeven.

Zwarte lijst
Critici zijn minder mild. Volgens hen kunnen aanvragers van een uitkering wel degelijk worden benadeeld door de manier van werken van het UWV. Dat medewerkers uiteindelijk beslissen verandert daar volgens hen weinig aan, omdat die zelden van het computeradvies zullen afwijken. Behalve het UWV schijnt ook de Belastingdienst een dubieuze ‘zwarte lijst’ bij te houden. De Autoriteit Persoonsgegevens doet daar momenteel onderzoek naar. Ronald Huissen, een van de initiatiefnemers van de SyRI-rechtszaak, verwacht dat er nog veel meer instanties zijn die computers laten onderzoeken en beoordelen of mensen te vertrouwen zijn. Hij doet verder onderzoek naar systemen die voorspellende algoritmes gebruiken om fraude en criminaliteit op te sporen.