Het nieuwe zelfmeldformulier van de politie blijkt aan te slaan. In de eerste drie maanden sinds de invoering van het formulier hebben meerdere verdachten zichzelf gemeld, onder andere voor betrokkenheid bij geweld en bankhelpdeskfraude. Daarnaast kwamen nog tientallen meldingen binnen, onder meer van mensen die getuige zijn geweest van een misdrijf of mensen die wilden melden dat ze schade hadden veroorzaakt.

“We zijn blij dat mensen dit formulier weten te vinden”, zegt Daan Annegarn van het Landelijk Team Opsporingscommunicatie van de politie (PDC), dat het nieuwe formulier ontwikkeld heeft. Dit team is verantwoordelijk voor het op landelijke schaal verspreiden van opsporingsberichten met herkenbare beelden van verdachten, bijvoorbeeld via het televisieprogramma Opsporing Verzocht, via online marketing en via opsporingsacties in de publiciteit. Het team werkt daarin nauw samen met communicatieteams en rechercheteams in de eenheden en officieren van justitie van de parketten van het OM. “We weten uit ervaring dat veel verdachten overwegen zichzelf bij de politie te melden. We vinden het daarom heel belangrijk dat we ook goed duidelijk maken hoe verdachten dat kunnen doen. Daarom hebben we niet alleen een formulier op politie.nl geplaatst maar ook een podcast gemaakt waarin goed wordt uitgelegd hoe het werkt als je jezelf meldt bij de politie, en waarom het soms ook in je voordeel kan werken als je niet afwacht tot de politie je opspoort.”

Vervelende ervaring besparen

Zo’n voordeel is bijvoorbeeld dat een verdachte niet zenuwachtig hoeft af te wachten tot hij of zij wordt aangehouden, bijvoorbeeld thuis of op het werk. Daarmee kan een verdachte zichzelf, zijn collega’s en zijn familie een vervelende ervaring besparen. Die zorg is reëel want op ongeveer de helft van de publicaties van opsporingsberichten volgt ook een aanhouding. Een andere reden om zelf naar de politie te gaan is het tonen van goede wil.

Slechts drie echte verdachten

Sinds 2 december is het formulier zo’n veertig keer ingevuld en verzonden. In zeker drie gevallen is inmiddels door aanvullend onderzoek vastgesteld dat het inderdaad echt om een verdachte lijkt te gaan die zichzelf heeft gemeld. Voor enkele andere zelfmelders vraagt het meer onderzoek om daar helderheid over te krijgen. Niet alleen voor misdrijven hebben mensen zichzelf gemeld. Ook mensen die bijvoorbeeld tijdens het parkeren schade hebben veroorzaakt aan andermans auto en geen briefje hadden achtergelaten wisten het formulier meerdere keren te vinden om zichzelf alsnog te melden. Daarnaast is het formulier ook meerdere keren ingevuld door mensen die getuige waren van strafbare feiten, soms zelfs zonder dat de politie hen had opgeroepen om zichzelf te melden. Het zelfmeldformulier werd overigens tegelijk gelanceerd met de oproep aan de pleger van een specifiek zedenfeit in Bilthoven om zichzelf te melden. Deze man heeft zich vooralsnog niet bij de politie gemeld. Daarom werd eerder deze week een compositietekening en een 3D-model van hem verspreid.

Geen misverstanden meer

Het Landelijk Team Opsporingscommunicatie van de politie is tevreden met de eerste opbrengst van het zelfmeldformulier. “Eerder zagen we ook wel eens dat een verdachte zichzelf kwam melden nadat zijn gezicht bijvoorbeeld te zien was geweest bij Opsporing Verzocht”, zegt Daan Annegarn. “Dan belde hij of zij bijvoorbeeld met de opsporingstiplijn of ging rechtstreeks naar een politiebureau. Dat is natuurlijk ook prima en dat kan nog steeds, maar we kennen ook verhalen van verdachten die echt op zoek zijn geweest naar de juiste route om zichzelf te melden en daarin vast zeiden te lopen. Nu kan daarover nooit meer een misverstand bestaan.”