Het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft samen met een aantal ketenpartners een pilot opgezet om na te gaan of verplicht financieel toezicht voor veroordeelde jongeren kan voorkomen dat zij opnieuw een delict plegen of (verder) in de schulden raken.

Om te kunnen onderzoeken of de aanpak succesvol is, is een evaluatiekader ontwikkeld door Significant APE in opdracht van het WODC. De duur van de pilot is twee jaar en na deze periode zal worden geëvalueerd hoe de uitvoering is verlopen, welke problemen zich in de uitvoering hebben voorgedaan, hoe knelpunten kunnen worden opgelost en in hoeverre verplicht financieel toezicht bijdraagt aan het voorkomen van (verdere) schulden en aan een stabiele financiële situatie van jongeren. Of het recidiverisico ook daadwerkelijk is afgenomen kan na twee jaar nog niet worden vastgesteld.

Bruikbare evaluatie
Door aan de voorkant van de pilot een bruikbaar evaluatiekader te ontwikkelen, kunnen gedurende de pilot meteen de juiste gegevens worden geregistreerd voor een bruikbare evaluatie na verloop van tijd. De onderzoekers stelden indicatoren vast aan de hand waarvan de proces- en effectevaluatie van de pilot gedaan kan worden. Ook maakten ze een onderzoeksaanpak om de indicatoren te meten. Hiertoe formuleerden de onderzoekers de onderzoeksvragen die in een proces- en effectevaluatie moeten worden beantwoord en gaven zij aan op welke manier deze vragen het best kunnen worden beantwoord.

Beperkt aantal deelnemers
Een belangrijk aandachtspunt bij het opstellen van de onderzoeksopzet was dat de pilot ruim een half jaar na de start nog maar twee deelnemers kende en het de verwachting is dat het aantal deelnemers beperkt blijft. De onderzoekers concluderen dan ook dat een effectmeting met een controlegroep aan het eind van de pilot (nog) niet haalbaar is. Het ligt volgens de onderzoekers veel meer voor de hand om een jaar na start van de pilot alleen een procesevaluatie uit te voeren. Deze procesevaluatie zou onder meer inzicht moeten geven in de redenen voor de lage deelnemersaantallen. Indien mogelijk kan de werkwijze van de pilot op basis van de resultaten van de procesevaluatie verder worden aangepast zodat het aantal deelnemers toeneemt en een effectevaluatie op termijn wel mogelijk is.