De weerbaarheid van Nederlandse bedrijven tegen grote verstoringen is zorgwekkend laag. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Meer dan de helft van de ondernemers neemt geen voorzorgsmaatregelen tegen uitval van essentiële voorzieningen zoals stroom, internet, mobiele communicatie of cloudservices.

Met de campagne ‘Denk Vooruit’ wil het ministerie bedrijven aansporen om zich beter voor te bereiden op crisissituaties en langdurige verstoringen. Volgens het onderzoek voelt namelijk slechts een beperkte groep ondernemers zich daadwerkelijk voorbereid op moderne dreigingen. Nog geen derde van de bedrijven acht zichzelf weerbaar tegen spionage, terwijl slechts vijftien procent denkt bestand te zijn tegen uitval van internet- en clouddiensten. Ook de gevolgen van oorlogsdreiging, verstoringen in de toeleveringsketen en uitval van gas en water zorgen voor grote zorgen binnen het bedrijfsleven.

Noodscenario’s

Met de boodschap ‘Blijft jouw bedrijf draaien in een noodsituatie? Start je eigen draaiboek’ roept het ministerie bedrijven op om kritieke processen in kaart te brengen en noodscenario’s uit te werken. Ondernemers krijgen het advies om vast te leggen hoe zij de eerste 72 uur van een crisis doorkomen en welke maatregelen nodig zijn om operationeel te blijven bij verstoringen van infrastructuur of digitale systemen.
Minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat benadrukt dat de afhankelijkheid van energie, grondstoffen en digitalisering steeds groter wordt. Tegelijkertijd nemen geopolitieke spanningen toe en worden economische afhankelijkheden vaker ingezet als drukmiddel. Volgens de minister vergroten internationale conflicten en cyberdreigingen de kans op verstoringen van essentiële processen binnen bedrijven.

Stevige waarschuwingen

Ook vanuit het Veiligheidsberaad klinken stevige waarschuwingen. Burgemeester Marianne Schuurmans-Wijdeven van Haarlemmermeer stelt dat langdurige stroomuitval niet langer een theoretisch scenario is. Volgens haar worden vitale infrastructuren dagelijks geconfronteerd met cyberaanvallen en sabotagepogingen. Ze waarschuwt dat het slechts een kwestie van tijd is voordat een aanval daadwerkelijk grote gevolgen heeft voor de energievoorziening.
De zorgen richten zich niet alleen op cybercriminaliteit, maar ook op fysieke en geopolitieke dreigingen. Bedrijven moeten daarom nadenken over alternatieve communicatiekanalen, noodstroomvoorzieningen en papieren draaiboeken voor situaties waarin digitale systemen uitvallen. Vooral organisaties die afhankelijk zijn van logistiek, cloudomgevingen of geautomatiseerde processen lopen risico bij langdurige verstoringen.
Uit het onderzoek blijkt bovendien dat ondernemers kritisch zijn op de rol van de overheid. Slechts tien procent vindt dat de overheid voldoende doet om de Nederlandse economie weerbaar te maken. Tegelijkertijd benadrukken bestuurders dat bedrijven ook zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun continuïteit en digitale weerbaarheid.