Ontsnappen uit gevangenissen en tbs-klinieken wordt strafbaar. Dat kondigt minister Weerwind van Rechtsbescherming aan. Het is niet voor het eerst dat het kabinet dit wil, maar de benodigde wetswijziging laat al jaren op zich wachten.

De Tweede Kamer wilde het ontsnappen uit gevangenissen al in 2019 strafbaar stellen. Er is echter nog geen aparte straf mogelijk als iemand ontvlucht. Op verzoek van het kabinet deed de Vrije Universiteit in Amsterdam onderzoek naar de voors en tegens van strafbaarstelling van ontsnapping. Het helpen ontsnappen van een gevangene is overigens wel strafbaar. Ook strafbaar is het plegen van vernielingen of bedreigen van personeel bij de ontsnapping. De Kamer wil echter dat de ontsnapte gedetineerde in alle gevallen wordt gestraft. Dit omdat ontsnappen het gezag van justitie zou ondermijnen en gevoelens van onveiligheid teweeg brengt in de samenleving.

Tegenargumenten
De onderzoekers van de VU ontdekten dat ontsnappen in sommige landen wel, en in andere landen niet strafbaar is. In Nederland werd vaak als argument tegen strafbaarstelling gebruikt dat het gaat om een uiting van de natuurlijke drang naar vrijheid van ieder mens en dat het een tekortkoming van justitie is als een gedetineerde weet te ontvluchten. Daarnaast is het de vraag of wetgeving echt nodig is, omdat ontsnappingen relatief weinig voorkomen. Volgens de onderzoekers kan beter vooraf worden ingeschat hoe groot de kans is dat iemand probeert te ontsnappen, zodat de gedetineerde eventueel op een strenger beveiligde locatie kan worden opgesloten, verlof kan worden geweigerd of een voorwaardelijke invrijheidstelling kan worden afgewezen.

Enkelband doorknippen
Wat geldt voor de celstraf, geldt ook voor het doorknippen van een elektronische enkelband. De onder toezicht gestelde kan hooguit worden vervolgd voor vernieling van staatseigendom. De Kamer wil dat ook het zich onttrekken aan elektronisch toezicht zwaarder bestraft gaat worden. Juristen vinden extra wetgeving voor ontsnappingen niet nodig. Veelal volgt al straf doordat voorwaarden worden geschonden. Zo kan de kans op voorwaardelijke vervroegde invrijheidstelling worden verspeeld. Bovendien is de kans uiterst klein dat een gedetineerde ontsnapt, zonder iets strafbaars te plegen.