Nederland zal pijnlijke keuzes moeten maken om overeind te blijven in een steeds turbulenter en grimmiger wereldorde. Dat concludeert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in het rapport Nederland in een fragmenterende wereldorde.

Er is sprake van drie diepgaande veranderingen in de internationale verhoudingen. Zo zijn er nu in plaats van één (de VS) vijf grootmachten: de VS, China, India en Rusland en de EU. Daarnaast zijn er assertieve middelgrote machten zoals Iran, Turkije en Brazilië. De toenemende concurrentie tussen deze geopolitieke spelers doet zich nu ook voor op tonelen die lange tijd daarvan gevrijwaard bleven, de chipsindustrie, de universiteiten, de beide poolregio’s en het internet. Het liberaal-Westerse wereldbeeld ondervindt elders in de wereld maar ook in Westerse landen zelf steeds meer concurrentie van onder meer traditionalistische, populistische en post-koloniale denkbeelden. De tijd dat Nederland kon meebewegen op voor ons land gunstige internationale verhoudingen is daarmee voorbij. Door deze drievoudige fragmentatie zullen vaker spanningen ontstaan tussen de drie strategische prioriteiten van ons buitenlands beleid: weerbaarheid, welvaart en waarden. Nederland kan daarvoor niet wegduiken. Het zal soms pijnlijke keuzes moeten maken. De WRR beveelt de regering aan om Nederland politiek robuust te maken, de Nederlandse inzet in multilaterale samenwerking te herijken en met de hele samenleving te mobiliseren en te werken.