Het Openbaar Ministerie (OM) gaat veelvoorkomende criminaliteit zoals winkeldiefstal, mishandeling en rijden onder invloed vaker afhandelen zonder tussenkomst van een rechter. In plaats van gevangenisstraffen legt het OM met strafbeschikkingen werkstraffen, geldboetes of andere sancties op. Dit blijkt volgens De Telegraaf uit een interne mail van Rinus Otte, voorzitter van het college van procureurs-generaal, aan alle OM-medewerkers.

De maatregel geldt voor strafbare feiten met een maximale straf van zes jaar, waaronder eenvoudige mishandeling, openbare dronkenschap, bedreiging, vandalisme en bedelen. Het doel is om strafzaken sneller af te handelen en de druk op rechters en gevangenissen te verminderen. Door capaciteitsproblemen blijven veroordeelden nu soms op vrije voeten of worden ze eerder vrijgelaten.
Het OM benut met deze aanpak zijn bevoegdheid om straffen zelfstandig op te leggen, zoals vastgelegd in de Wet OM-afdoening. Volgens Otte maakt dit de strafrechtketen efficiënter en effectiever. Alleen zaken waarbij fysiek gevaar dreigt, zoals huiselijk geweld, worden nog aan een rechter voorgelegd.

Strafblad
Overige strafzaken worden afgehandeld met werkstraffen, boetes, rijontzeggingen of verbeurdverklaringen. Plegers krijgen dezelfde aantekening op hun strafblad als bij een rechterlijke veroordeling.
Ook wordt het eenvoudiger om schadevergoedingen aan slachtoffers toe te kennen. Het OM onderzoekt daarnaast hoe slachtoffers zonder schadeclaim toch erkenning kunnen krijgen.
Deze verandering volgt op eerdere maatregelen om capaciteitsproblemen te bestrijden. Staatssecretaris Ingrid Coenradie (PVV) kondigde recent aan dat gevangenen drie dagen eerder worden vrijgelaten vanwege personeelstekorten. Dit kan oplopen tot een week of meer.
Met de nieuwe aanpak wil het OM de beperkte capaciteit in de strafrechtketen doelmatiger inzetten, terwijl slachtoffers beter worden ondersteund en veelvoorkomende misdrijven sneller worden bestraft.