Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) maakt de tweede tranche van zijn onderzoeksprogramma voor 2025 bekend. In totaal gaan vijftien onderzoeken van start, die zich richten op uiteenlopende vraagstukken binnen het domein van justitie en veiligheid. Van de aard van de sekswerkbranche tot de risico’s van commerciële bingo’s en de ronselaars achter explosievengeweld – de onderwerpen weerspiegelen de complexiteit van het huidige veiligheidsbeleid.

Opvallend is de aandacht voor maatschappelijke en juridische dilemma’s die de afgelopen jaren steeds prominenter zijn geworden. Zo komt er een verdiepend onderzoek naar de ronselaars die jongeren aanzetten tot het plegen van explosieve aanslagen, een fenomeen dat in 2024 met ruim 1.500 incidenten een zorgwekkend hoogtepunt bereikte. Ook wordt gekeken naar het effect van uithuisplaatsing van kinderen en de impact daarvan op het gezin en het kind op langere termijn.
De sekswerkbranche staat eveneens hoog op de onderzoeksagenda. Er worden drie afzonderlijke onderzoeken uitgevoerd: naar de aard en omvang van de branche, naar de rol van sekswerkadvertentieplatforms en naar het perspectief van exploitanten. De resultaten moeten gemeenten en beleidsmakers meer inzicht geven in deze moeilijk grijpbare sector, waarin toezicht en regelgeving sterk uiteenlopen.

Externe aanbesteding
Daarnaast worden onderzoeken uitgevoerd naar de juridische en praktische kant van slachtofferrechten, de verzekerbaarheid bij rampen op de BES-eilanden en de effecten van wijzigingen in de au pair-regeling. Ook onderzoekt het WODC of het juridisch mogelijk en wenselijk is het Nederlanderschap in te trekken bij ernstige misdrijven, buiten de huidige gronden van terrorisme.
Veertien van de vijftien onderzoeken worden extern aanbesteed, wat betekent dat universiteiten en onderzoeksbureaus het werk uitvoeren onder regie van het WODC. Geïnteresseerde organisaties kunnen hun belangstelling kenbaar maken bij de afdeling Extern Wetenschappelijk Beleidsonderzoek.
Het brede onderzoeksprogramma onderstreept het streven van het ministerie van Justitie en Veiligheid naar onderbouwd en actueel beleid. De onderwerpen zijn gekozen op basis van urgente maatschappelijke ontwikkelingen, politieke aandacht en signalen uit de praktijk. Daarmee fungeert het WODC opnieuw als brug tussen wetenschap, beleid en samenleving.
De onderzoeken worden in de tweede helft van 2025 gefaseerd aanbesteed. Er is geen vaste volgorde vastgesteld, wat ruimte laat voor flexibiliteit in de uitvoering.