Volgens NRC hebben zeker tien gemeenten het particulier onderzoeksbureau NTA (Nuance door Training en Advies) ingezet om heimelijk onderzoek te laten verrichten binnen moskeeën. Daarbij zou gebruik zijn gemaakt van illegale undercovermethoden om gevaarlijke radicalisering op te sporen.

Het bedrijf doet naar eigen zeggen onderzoek naar ‘radicale tendensen die een gevaar kunnen opleveren voor de samenleving’. Dat zou volgens de regels gebeuren en gecontroleerd worden door juridische experts. NTA ontkent dan ook de beschuldiging dat het zonder toestemming in besloten ruimtes zou opereren. De onderzoekers van NRC zeggen dat medewerkers van het bedrijf wel degelijk in moskeeën actief zijn geweest en daar hebben gesproken met bestuurders, religieuze leiders en bezoekers. Op basis van die gesprekken zijn geheime rapporten opgesteld, die niet gedeeld worden met de gemeenteraden en de onderzochte organisaties. De krant beschikt over enkele van die rapporten, waaruit onder andere blijkt dat een moskee nauwlettend in de gaten wordt gehouden door de Marokkaanse autoriteiten.

Angst voor aanslagen
De contacten tussen de gemeenten en NTA gaan via de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Het onderzoeksbureau moet de gemeenten helpen aan betrouwbare informatie over organisatiestructuren, buitenlandse financiering en radicale predikers en bestuurders. De gedachte is dat dergelijke informatie niet via een openbaar en transparant onderzoek te verkrijgen is. De onderzoeken werden gestart in een tijd dat jongeren naar Irak en Syrië gingen om te vechten en gevreesd werd dat zij na terugkeer in Nederland aanslagen zouden gaan plegen. Een aantal gemeenten is inmiddels gestopt met de samenwerking met NTA. Ook binnen de NCTV begonnen bezwaren te ontstaan, omdat het bedrijf taken verrichte waarvoor alleen de AIVD bevoegd is.

Structureel wantrouwen
Islamitische organisaties reageren boos op het nieuws. Volgens de Rotterdamse koepelorganisatie SPIOR is er kennelijk sprake van een breed en structureel wantrouwen tegen de islamitische gemeenschap. Een bestuurder van een moskee in Veenendaal zegt dat de relatie met de gemeente tot nu toe goed was, maar dat het vertrouwen een enorme knak heeft gekregen.
NTA spreekt alle aantijgingen tegen. Het bedrijf zou bij zowel gemeenten als moskeeën als betrouwbaar en integer te boek te staan en bijdragen aan de bescherming van de democratische rechtsorde. Een volgens het bedrijf complex werkveld dat de nodige discretie vergt. Het bericht in NRC wordt tendentieus genoemd. De NCTV wilde niet reageren op de kwestie.