Als het aan federaal minister van justitie Vincent Van Quickenborne ligt, gaat de beveiliging in de Antwerpse haven naar een veel hoger niveau. Hij bezocht onlangs de nieuwe MPET-terminal, die volgens de laatste normen is beveiligd en wil dat andere terminals hieraan een voorbeeld nemen. Ook gaan straffen voor indringers fors omhoog.

De komende maanden werkt de Belgische regering aan nieuwe wetgeving voor betere beveiliging van de havens. Er komen strengere normen voor de beveiliging en wie zich onbevoegd op haventerreinen bevindt, kan rekenen op maximaal 15 jaar cel en boetes van honderdduizenden euro’s. Daar komt nog straf bovenop als de indringer zich ook schuldig heeft gemaakt aan drugs- of mensensmokkel. Ook wordt een havenverbod ingevoerd. Dat geldt vooral voor medewerkers die beveiligingsvoorschriften overtreden, zoals het uitlenen van de toegangspas. Er wordt een grote afschrikwekkende werking verwacht, omdat het havenverbod onvermijdelijk ontslag tot gevolg zal hebben. Verder komt er een registratieplicht voor alle personen en voertuigen die haventerreinen willen betreden en worden perimeterbeveiliging en cameratoezicht verplicht. Medewerkers dienen een badge te hebben met biometrische verificatie van hun identiteit.

Lokale risico’s
De nieuwe beveiligingsnormen zijn conform de ISPS-code (International Ship and Port Facility Security Code). België heeft tweehonderd havenfaciliteiten waarop de ISPS-code van toepassing is, waarvan 85 in Antwerpen. Ook de haven zelf en sommige locaties langs de binnenwateren vallen onder ISPS. Daarnaast wordt rekening gehouden met lokale risico’s. Zo heeft men in Antwerpen vooral last van drugssmokkel, terwijl in Zeebrugge juist mensensmokkel een probleem vormt. Elk beveiligingsplan wordt voor advies voorgelegd aan een per haven ingesteld veiligheidscomité en aan de Nationale Autoriteit voor Maritieme Beveiliging (NAMB), dat is samengesteld uit de federale politie, het Ocad (terrorismebestrijding), de staatsveiligheid, de douane, het Crisiscentrum en de departementen van Buitenlandse Zaken, Defensie en Leefmilieu. Daarna worden ze ter goedkeuring voorgelegd aan de federale minister bevoegd voor de Noordzee.

Duidelijke normen
Op het moment zijn de normen voor beveiliging tegen terroristische aanslagen, spionage en sabotage in de haven nog niet algemeen en afdwingbaar. Van Quickenborne wil dat dit snel verandert. De havenbedrijven moeten gaan zorgen voor betere beveiliging, bewaking van de perimeter, strengere toegangscontrole en beter cameratoezicht. Nu heeft maar een derde van de havenbedrijven een vorm van basisbeveiliging, waarbij de maatregelen niet eens consequent worden toegepast. Daarom gaat de minister in overleg met de havensector duidelijke normen opleggen en meer controles invoeren. De wetteksten worden de komende weken verder uitgewerkt. Daarna kan het nog wel enkele maanden duren voordat ook het parlement goedkeuring heeft gegeven.

Betere samenwerking
De overheid zelf gaat zorgen voor betere samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de verschillende veiligheidsdiensten. De samenstelling van de lokale veiligheidscomités wordt gelijk voor alle havens en hun plannen zullen niet langer door de minister maar meteen door de Nationale Autoriteit voor Maritieme Beveiliging worden goed- of afgekeurd. Verder komen er meer gezamenlijke controles door de verschillende bevoegde diensten en worden hun inspecties verder uitgebouwd en verfijnd op basis van risicoanalyses en gekende werkwijzen van criminelen. Bij de inspecties zullen de diensten gebruik gaan maken van nieuwe mogelijkheden, zoals de inzet van drones en het gebruik van 3D beelden.