De coronacrisis is in 2020 van grote invloed geweest op de gang naar de rechter en de processen binnen de Rechtspraak. Het aantal afgehandelde rechtszaken daalde met 11 procent ten opzichte van 2019, zo meldt De Raad voor de Rechtspraak in het donderdag verschenen jaarverslag.

In totaal werd in 2020 in 1,37 miljoen zaken rechtgesproken, ongeveer 170.000 zaken minder dan in 2019. Onder meer door de versnelde invoering van digitale voorzieningen, zoals online zittingen en veilig e-mailen, kon de Rechtspraak blijven functioneren tijdens de coronacrisis.
Ruim driekwart (76 procent) van de afgehandelde zaken waren civielrechtelijke handelsgeschillen en familiezaken (rechtbank, hof en kanton). 17 procent van de zaken was een strafzaak. De resterende 7 procent bestond uit bestuursrechtzaken, vreemdelingenzaken en belastingzaken. Het aandeel strafzaken nam iets af en het aandeel civiele zaken nam iets toe in 2020 vergeleken met de verdeling in 2019.

​Corona-achterstanden in het strafrecht
Door de uitbraak van het virus konden veel fysieke zittingen tussen 17 maart en 11 mei 2020 niet plaatsvinden. Ongeveer 14 duizend misdrijfzaken bij de rechtbanken en ruim 3 duizend strafzaken bij de gerechtshoven konden niet door de rechter worden behandeld. De daaruit voortvloeiende achterstanden in misdrijfzaken worden in samenspraak met het OM weggewerkt. Onder andere met behulp van avondzittingen, het behandelen van meer zaken door één rechter in plaats van drie en meer OM-strafbeschikkingen voor lichte zaken. Ook zijn er rechters ingezet die met pensioen zouden gaan of dat al waren. De door de coronacrisis ontstane achterstanden in misdrijfzaken zijn voor 70 procent* (*cijfers februari 2021) ingelopen. Naar verwachting is de achterstand uiterlijk eind 2021 volledig weggewerkt.

Werkzaam binnen de Rechtspraak
Elke dag zetten meer dan 10.000 mensen zich in voor een rechtvaardige samenleving. Dit waren vorig jaar 9.101 rechtspraakmedewerkers, die ruim 2.500 rechters en raadsheren ondersteunden. Van de rechters en raadsheren was ruim 60 procent vrouw (1.282 vrouw, 850 man). Vorig jaar waren 215 rechters en raadsheren in opleiding en zijn 19 gepensioneerde rechters heringetreden als rechter-plaatsvervanger om binnen verschillende rechtsgebieden te helpen met het wegwerken van achterstanden. Inmiddels werken in totaal zo’n 75 rechters door na hun pensioendatum.