De Parnassia Groep, de grootste GGZ-instelling van Nederland, gaf het afgelopen jaar voor 3,5 miljoen euro uit aan nieuwe camera’s, extra beveiligers en afdelingspersoneel. Ook andere instellingen wapenen zich beter tegen het almaar toenemende geweld, waarmee medewerkers en patiënten worden geconfronteerd.

De Parnassia Groep telt 13.500 werknemers die zo’n 185.000 patiënten onder hun hoede hebben. Mede door de enorme investeringen in extra beveiligingsmaatregelen, vorig jaar 3,5 miljoen euro, is de instelling in de rode cijfers terecht gekomen, zo meldt de NOS. De extra beveiliging is vooral nodig omdat incidenten steeds ernstiger worden. En dat komt weer doordat vanwege bezuinigingen alleen de moeilijkste patiënten overblijven, die echt niet buiten de instelling behandeld kunnen worden. Deze ernstig zieke patiënten zijn niet in staat elkaar te corrigeren, waardoor de drempel om agressief te worden steeds lager wordt. Een andere oorzaak is dat de zogenoemde vroegsignalering door gemeentelijke wijkteams onvoldoende van de grond komt. Mensen komen daardoor vaak pas in beeld bij de psychiatrie als zij in een crisis verkeren en gedwongen moeten worden opgenomen.

Extra veiligheid
Niet alleen de Parnassia Groep heeft dergelijke problemen. Ook GGNet zegt flink te moeten investeren in extra veiligheid. Er zijn alleen al twaalf medewerkers toegevoegd om meldingen van geweldsincidenten te verwerken. Ook komt er een kliniek voor beveiligde zorg. Die neemt mensen op die een acuut gevaar zijn voor zichzelf of anderen of die heel veel overlast veroorzaken.
Een dergelijke kliniek is er sinds een maand ook bij GGZ-instelling Arkin in Amsterdam. Daarnaast worden daar de andere afdelingen verbouwd en geschikt gemaakt voor agressievere patiënten, zodat die minder vaak gesepareerd hoeven te worden.

Zelden aangifte
Omdat geweld in GGZ-instellingen niet centraal geregistreerd wordt, is niet bekend met hoeveel agressie medewerkers van de instellingen landelijk te maken krijgen. Maar hoogleraar criminologie Joke Harte schat op basis van onderzoek dat ieder jaar tussen de 30 en 40 procent van de GGZ-werknemers slachtoffer wordt. Bijna 900 keer per jaar gaat het bijvoorbeeld om slaan en schoppen en meer dan 90 keer om pogingen tot verwurgen, aldus de NOS.
Uit het onderzoek van Harte blijkt ook dat medewerkers en instellingen zelden aangifte doen. Dat is niet verbazingwekkend, want wanneer wel aangifte wordt gedaan, leidt dat slechts in 10 procent van de gevallen tot justitiële vervolging. En zelfs als politie en justitie actiever zouden worden, vinden nog veel medewerkers dat agressie bij hun werk hoort en dat patiënten er niets aan kunnen doen. Karin Weerts van belangenorganisatie NU’91 vindt echter dat niet de medewerkers, maar de rechter moet beoordelen of een agressieve patiënt toerekeningsvatbaar is en roept daarom met nadruk op om altijd aangifte te doen.