De Eerste Kamer gaat morgen vrijwel zeker akkoord met de komst van het Huis voor Klokkenluiders. Dat meldt het Algemeen Dagblad. Het kostte volgens de krant zes jaar om de wet hiervoor erdoor te krijgen. Pieter van Vollenhoven: “We zijn allemaal gebaat bij de moed van klokkenluiders.”
Pieter van Vollenhoven heeft geholpen bij de totstandkoming van het Huis voor Klokkenluiders. Bij het onafhankelijke instituut kunnen melders van misstanden aankloppen voor advies en bescherming. “Klokkenluiders zijn van grote betekenis om misstanden aan de kaak te stellen. We zijn allemaal gebaat bij hun moed om ernstige zaken aan te kaarten. Omdat er zo veel gerommeld wordt in het leven. Denk aan het recente gesjoemel in de auto-industrie. Of aan de arts van het UMC Utrecht die twee keer een slagader had geraakt, terwijl in de overlijdensakte stond dat de patiënten een natuurlijke dood waren gestorven”, vertelde de hoogleraar aan het AD.
Klokkenluiders komen binnen hun organisatie vaak in de grootste problemen. Ze worden gezien als verraders, als mensen die hun eigen nest bevuilen. Daarom is het volgens Van Vollenhoven belangrijk dat er een instantie komt waar melders van misstanden kunnen aanbellen voor advies en bescherming. Bovendien vindt hij dat het Huis voor Klokkenluiders de bevoegdheid krijgt onafhankelijk onderzoek te doen naar meldingen en daar advies over uit te brengen. De instantie komt te vallen onder het ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarom zijn afspraken gemaakt over de onafhankelijkheid. De minister mag geen invloed uitoefenen op het beleid of de bestedingen. Het ministerie budgetteert jaarlijks 4,5 miljoen euro voor het huis, waarvoor nog geen vestigingsplaats bekend is gemaakt.
Het idee is afkomstig van SP-Kamerlid Ronald van Raak, die in 2010 een werkgroep oprichtte. De Expertgroep Klokkenluiders heeft het concept voor de nieuwe wet geschreven. Het Huis voor Klokkenluiders kent voor- en tegenstanders. De gekozen organisatievorm – een zelfstandig bestuursorgaan binnen het ministerie van Binnenlandse Zaken – is dan ook een compromis en volgens Van Vollenhoven niet ideaal om onafhankelijkheid te garanderen. Wel ziet hij het als een goed begin.