Omdat wetenschappers in toenemende mate worden bedreigd, komt de Vereniging van Universiteiten (VSNU) met een meld- en adviespunt. Ook brengt deze organisatie een handreiking uit, getiteld ‘Aanpak bedreigingen en intimidatie van wetenschappers’.

Vooral wetenschappers die in het openbaar de coronamaatregelen van de overheid steunen vormen een toenemend doelwit voor scheldpartijen, doodsbedreigingen en bedreigingen met rechtszaken. Reden voor universiteiten om met een uitgebreid pakket van trainingen in weerbaarheid en psychisch-sociale hulp te komen. De door een speciale taskforce samengestelde handreiking wordt de volgende stap.

Willem Engel
Tijdens een bijeenkomst bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) deze week liet universitair hoofddocent rechtsfilosofie Roland Pierik zien wat hij zoal aan doodsverwensingen en scheldpartijen binnen krijgt. Als tegenmaatregel zet hij de bedreigingen met naam van de afzender op zijn website. Bij zeer ernstige bedreigingen doet hij aangifte. Soms maken de bedreigers bijvoorbeeld privéadressen van wetenschappers openbaar.
Een ander probleem vormt Willem Engel, die regelmatig rechtszaken aanspant tegen wetenschappers. Vrijwel altijd verliest hij die zaken, maar hij slaagt er zo wel in veel onrust en irritatie te creëren. Pierik is positief over de ondersteuning die hij van de universiteit krijgt. Drie jaar geleden was er niemand te vinden om te helpen. Nu kan 24 uur per dag de beveiliging worden gebeld, na ontvangst van een bedreiging.

Vrouwen en etnische minderheden
De handreiking van de VSNU geeft onder andere aan waar bedreigde wetenschappers terecht kunnen voor hulp en bescherming. Vaak is dat een speciale contactpersoon bij de universiteit, maar er zijn ook gevallen dat men een juridische afdeling kan benaderen die helpt bij het doen van aangifte. Verder wordt wetenschappers geleerd hoe zij zich online kunnen afschermen en hoe zij hun sociale media kunnen blokkeren voor bedreigers. Hoofd Communicatie Yasha Lange van de UvA mist in de handreiking nog wel speciale aandacht voor vrouwen en etnische minderheden, omdat die naar verhouding het meest worden bedreigd. Pierik is het daarmee eens, omdat vooral de scheldpartijen vaak zeer persoonlijk zijn en niets van doen hebben met de standpunten van de getroffen wetenschappers.