Het vergroten van de weerbaarheid tijdens crisissituaties, betere samenwerking op bijvoorbeeld het gebied van aanpak van radicalisering, bescherming van bijvoorbeeld jongeren in de asielopvang en bijdragen aan maatschappelijk verantwoorde incassopraktijken. Dit zijn enkele focuspunten in het toezicht van de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) voor 2024.

Toezicht houden op het grote werkveld van Justitie en Veiligheid betekent keuzes maken. In haar Werkprogramma 2024 beschrijft de Inspectie JenV haar inzet voor het komende jaar. Richtinggevend hierbij zijn de doelen van haar Meerjarenperspectief 2021-2024. Dan gaat het om het stimuleren van veerkracht en weerbaarheid, het bevorderen van het lerend vermogen van organisaties, bevorderen van effectieve ketens en netwerken en organisaties scherp houden op het burgerperspectief, zodat zij altijd oog houden voor het effect van hun werk voor burgers.

Radicalisering, extremisme en terrorisme
Voor 2024 betekent dit dat de Inspectie JenV onder meer gaat kijken naar wachtlijsten in de jeugdstrafrechtketen en de samenwerking van organisaties bij de aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme. Het toezicht op de crisisbeheersing zal zich richten op de drie speerpunten die de veiligheidsregio’s hebben de komende jaren, namelijk: het versterken van de crisisbeheersing, de toekomstbestendigheid van de brandweer en de herziening van het onderwijssysteem. Ook richt de Inspectie zich onder andere op de aanpak van digitale criminaliteit, het politieonderwijs en het kwaliteitsmanagement bij de politie. Daarnaast verschijnt het onderzoek naar de handelwijze van justitiële organisaties betrokken bij Jamel L., die wordt verdacht van de fatale steekpartij in Den Haag op 20 juni 2023. Het toezicht op justitiële (jeugd)inrichtingen en forensische zorg staat in 2024 in het teken van thema’s als personeelsinzet, forensische scherpte en integriteit van medewerkers. De Inspectie JenV gaat daarbij ook na hoe haar aanbevelingen uit het onderzoek naar de Penitentiaire Inrichting Nieuwersluis zijn opgevolgd.

Coffeeshops en incassodienstverleners
In 2024 zal het experiment gesloten coffeeshopketen landelijk worden uitgerold. De Inspectie JenV ziet daarbij toe op deelnemende wiettelers en coffeeshops. Legaal geteelde wiet mag niet via het illegale circuit verkocht worden en omgekeerd. De Inspectie JenV zet hierbij in op samenwerking met andere toezichthouders, zoals gemeenten. Tot slot treedt het Wetsvoorstel kwaliteit incassodienstverlening (Wki) in werking. Die wet moet zorgen dat vorderingen van incassodienstverleners de schuldenaren niet in grotere (financiële) problemen brengen. De Inspectie JenV gaat erop toezien dat incassodienstverleners zich laten registreren en dat zij zich houden aan kwaliteitseisen zoals het geven van duidelijke informatie en het hebben van een klachtenprocedure. Waar nodig kan de Inspectie JenV handhavend optreden.

Verbeteren samenspel uitvoering, beleid en toezicht
Een goede toezichthouder moet weten wat er speelt en op de juiste momenten haar rol kunnen pakken. Onduidelijkheden in bevoegdheden en gebrek aan (juridische) handvatten leiden ertoe dat de Inspectie JenV soms minder informatie krijgt dan ze zou willen. Daarom blijft zij ook in 2024 inzetten op een betere informatiepositie door hierover gesprekken te voeren met beleidsdirecties en uitvoeringsorganisaties van het ministerie van JenV. Verder betrekt de Inspectie het ministerie nadrukkelijker in haar toezicht. Problemen waar uitvoeringsorganisaties mee kampen kunnen zij immers niet altijd alleen oplossen. De focus ligt dan ook niet alleen op hen, maar ook op het ministerie als opdrachtgever/eigenaar. Dat moet zorgen voor een uitvoerbare opdracht én is als eerste verantwoordelijke aan zet om erop te letten of aanbevelingen van de Inspectie worden opgevolgd.

Nieuwe toezichttaken
De Inspectie JenV gaat in 2024 haar nieuwe toezichttaken verder vormgeven. Het gaat dan om toezicht op de coördinatie- en analysetaken van de NCTV, het stelsel bewaken en beveiligen en interlandelijke adoptie. Parallel aan de wetgevingsprocedures voor de verschillende taken, brengt de Inspectie in kaart hoe zij deze taken kan uitvoeren en wat zij daarvoor nodig heeft.
Het Werkprogramma 2024 is het laatste werkprogramma van het Meerjarenperspectief 2021-2024. De komende tijd gaat de Inspectie JenV aan de slag met een nieuw meerjarenperspectief. De Inspectie zal bij de totstandkoming daarvan onder meer de sectoren waar zij op toeziet betrekken.