Volgens het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2017 zijn mensen zich meer zorgen gaan maken over oorlog en terrorisme. Maakte in 2016 drie op de tien Nederlanders zich nog zorgen over oorlog, dit jaar is dat vier op de tien. Ook de zorgen over terrorisme zijn gestegen: ruim zes op de tien Nederlanders maken zich hier zorgen over, dat is het hoogste niveau sinds 2002.

Het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2017 is uitgevoerd in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Hieruit blijkt dat de zorgen voor oorlog en terrorisme zijn toegenomen, maar dat de zorgen over de vluchtelingen naar Nederland en Europa in dezelfde periode juist zijn afgenomen. In 2016 maakte ruim de helft zich hier nog zorgen over, terwijl dat dit jaar gedaald is tot ruim een derde.

Problemen
Als mensen met een open vraag wordt gevraagd over welke wereldwijde problemen ze zich zorgen maken, geven drie op de tien Nederlanders spontaan aan zich zorgen over oorlog te maken. Ruim een kwart maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de internationale politiek, waarbij vooral de politieke ontwikkelingen in Amerika (Trump), Turkije (Erdogan) en Rusland (Poetin) worden genoemd. Dezelfde vraag wordt sinds 2002, het jaar na de aanslagen van ‘9/11’, ook gesloten voorgelegd. Dan geven ruim zes op de tien Nederlanders aan zich zorgen te maken over terrorisme. De zorgen hierover liggen hiermee op het hoogste niveau sinds 2002. Vier op de tien geven aan zich zorgen te maken over oorlog. De zorgen over oorlog zijn het afgelopen jaar toegenomen en liggen weer op hetzelfde, hoge niveau als in 2014 toen veel mensen zich zorgen maakten over de oorlog in Oekraïne.

Enquête
De beleving, houding en draagvlak ten aanzien van 4 en 5 mei is in kaart gebracht met een online enquête onder n=896 burgers van 13 jaar en ouder. Het veldwerk voor deze enquête is uitgevoerd in de periode van 14 februari tot en met 2 maart 2017. Er is gebruik gemaakt van de steekproefbron TNS NIPObase. De respondenten in dit panel zijn geworven door Veldkamp en TNS NIPO, dus niet via zelfaanmelding. Voor deelname aan het onderzoek zijn in totaal 1.500 respondenten benaderd. De respons lag op 60%. De steekproef is gestratificeerd getrokken, zodat er ongeveer even veel waarnemingen zijn gedaan per leeftijdscategorie. Op die manier kunnen per leeftijdsgroep uitspraken worden gedaan. Om ook over de bevolking als geheel uitspraken te kunnen doen, is een herweging uitgevoerd op de kenmerk en sekse, leeftijd, opleiding, grootte huishouden en regio.