Per 1 januari is de nieuwe richtlijn oplichting in werking getreden. Deze is mede tot stand gekomen naar aanleiding van burgerfora in Rotterdam, Breda en Leeuwarden, in opdracht van de Landelijke Commissie Strafvordering.

Naar aanleiding van deze raadplegingen is in de nieuwe richtlijn oplichting niet opgenomen het onderscheid tussen direct contact (aan de deur) of niet (via internet), of de dader een bekende is of een vreemde en of het slachtoffer een persoon of bedrijf is. Wel zijn opgenomen als strafverhogende factor kwetsbare slachtoffers, meerdere slachtoffers, stelselmatige oplichting en professionele aanpak (bijv. met een website).

‘Een oplichter moet in zijn portemonnee getroffen worden’ was een veel gehoorde opmerking tijdens de burgerfora over oplichting. Een geldboete vonden de meeste deelnemers dan ook de beste straf. Naast de soort straf zijn burgers ook gevraagd naar factoren die het OM zou moeten meenemen bij het bepalen van de strafeis. Bij de casus waarbij de oplichter doelbewust op zoek ging naar oudere, kwetsbare slachtoffers werden duidelijk zwaardere straffen uitgedeeld: ‘Deze mensen hebben vaak een kleiner inkomen en zijn goedgeloviger, de oplichting komt daardoor extra hard aan.’ Er waren echter ook deelnemers die juist vonden dat de persoon van het slachtoffer niet uitmaakt: ‘een oplichting is een oplichting’.

Velen vonden dat het wel heel naïef is om geld te lenen via een advertentie op internet. Inmiddels moet iedereen wel bekend zijn met keurmerken waaraan je kunt zien of het om een betrouwbaar bedrijf gaat. Als het gaat om een oplichter die een bekende is van het slachtoffer geldt hetzelfde argument: het slachtoffer had beter moeten weten. Wel wordt het de dader zwaar aangerekend dat hij hiermee het vertrouwen beschaamt van zijn kennis.

Ook via internet zijn burgers om hun mening gevraagd. Ook hier was de algemene opinie dat het niet uit moet maken wie de dader is, een bekende of een vreemde. Evenmin mag uitmaken of er bij de oplichting sprake was van direct contact of niet (bijvoorbeeld aan de deur of via internet). Een kleine meerderheid vond dat het uitmaakt of het gaat om een professioneel georganiseerde oplichting.

Link: Nieuwe richtlijn oplichting