Bij de rechtbank in Arnhem stonden deze week nog twee verdachten terecht in het omvangrijke onderzoek naar de langdurige afpersingszaak van fruitbedrijf De Groot in Hedel. Ze zouden, in opdracht van de hoofdverdachte, een poging gedaan hebben om een aanslag uit te lokken bij een woning aan het Kaapeind in Kerkdriel. Uiteindelijk werden hier in de nacht van 1 op 2 mei 2021 alleen stenen tegen de ruiten van de woning gegooid.

In de afpersingszaak van het fruitbedrijf zijn in 2020 en 2021 tal van incidenten geweest bij (oud-) werknemers en (familieleden van) de directie van het bedrijf. Zelfs ging een woning in vlammen op. Het incident bij de woning in Kerkdriel werd niet meteen herkend als onderdeel van deze aanslagenreeks, omdat het op slechts vernieling van een ruit leek. Maar uit politieonderzoek is gebleken dat het de opzet was om een ruit in te gooien en vervolgens met zwaar vuurwerk of een explosief veel schade aan te richten. Deze informatie kwam naar voren uit onderschepte telefoongesprekken tussen deze twee verdachten. De onderschepte communicatie leverde ook bewijs op dat de hoofdverdachte, een 38-jarige man uit Naarden, ook de initiatiefnemer van deze mislukte aanslag was. Deze hoofdverdachte werd in december 2022 veroordeeld tot een gevangenisstraf van negentien jaar en tien maanden, na een eis van 26 jaar. In deze zaak loopt nog hoger beroep.

Veel geld
Eén van de Rotterdammers zat destijds in dezelfde penitentiaire inrichting gedetineerd als de hoofdverdachte. Nadat hij door de hoofdverdachte was benaderd, heeft hij contact gezocht met de andere 21-jarige man, die niet gedetineerd was. Samen hebben ze het plan bedacht om de aanslag in Kerkdriel door twee anderen te laten plegen, zo is uit het onderzoek gebleken. De medegedetineerde van de hoofdverdachte heeft verklaard dat hij door hem bedreigd werd. Maar uit de afgeluisterde telefoongesprekken blijkt dat deze verdachte erg onder de indruk was van de hoofdverdachte, en in de veronderstelling verkeerde dat hij veel geld zou krijgen voor het regelen van aanslagen.

Mislukte uitlokking
Volgens de officier van justitie hebben beide mannen zich schuldig gemaakt aan een mislukte uitlokking van een aanslag: “Die qua uitvoering wellicht in het niet valt bij de andere aanslagen, maar die niet los kan worden gezien van die reeks aanslagen in een afpersingszaak die een deel van onze samenleving jarenlang in zijn greep heeft gehouden”, aldus de officier van justitie in zijn requisitoir. “De levens van de getroffen gezinnen lag compleet overhoop en niet alleen hún levens. Honderden onschuldige gezinnen van werknemers van het fruitbedrijf leefden jaren in angst en vrees in hun eigen woning, juist een plek waar iedereen zich veilig wil kunnen voelen. Dat allemaal als onderdeel van langdurige en hardnekkige pogingen tot afpersing van een groot bedrijf, een belangrijke werkgever in het rivierenland, met als instrument een terreurcampagne van een ernst, schaal en duur die zijn weerga in Nederland niet kent”, zo schetste de officier.

Schade beperkt
In mei 2021 bleef de schade aan de woning in Kerkdriel beperkt tot enkele krassen op de ruiten. Mogelijk zijn de uitvoerders afgeschrikt door de aanwezige camera’s, of zijn ze nooit van plan geweest om explosieven naar binnen te gooien. De zaken tegen deze uitvoerders zijn, onder andere vanwege de geringe schade, geseponeerd.
Voor de uitlokkers zijn gevangenisstraffen op zijn plaats. De man die tijdens de uitlokking gedetineerd was, hoorde vier jaar en zes maanden tegen zich eisen. Hij had een meer sturende rol dan de andere 21-jarige. Deze hoorde drie jaar, waarvan één voorwaardelijk, tegen zich eisen.