De Nederlandse politie is momenteel bezig met een onderzoek naar eigen medewerkers vanwege anti-institutioneel extremisme, zo meldt de korpsleiding na vragen van NU.nl. Het gaat om medewerkers die geloven in een complottheorie waarin de wereld wordt geregeerd door een geheime ‘kwaadwillende elite’.

Het aantal medewerkers dat onderzocht wordt, is lastig vast te stellen vanwege de brede definitie van anti-institutioneel extremisme en de verschillende aanleidingen voor onderzoek. Met 67.000 medewerkers is de politie een van de grootste werkgevers in Nederland, waarbij de diversiteit aan opvattingen binnen het korps de diversiteit van de samenleving weerspiegelt. Anti-institutioneel extremisme richt zich tegen de legitimiteit van de overheid, wat kan leiden tot intern onderzoek.

Kwaadaardige elite
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) definieert anti-institutioneel extremisme als het doelbewust verspreiden van verhalen over een ‘kwaadaardige elite’, wat resulteert in een onjuist wereldbeeld en ondermijning van vertrouwen in democratische instituties. Een groeiend aantal Nederlanders gelooft in deze theorie, wat kan leiden tot intimidatie en bedreiging van ambtenaren.
Het werken bij de politie brengt een spanningsveld met zich mee, omdat politiemedewerkers vrijheid van meningsuiting hebben, maar ook een ambtseed afleggen waarin ze trouw beloven aan de overheid en wetten. Gedrag dat hiermee in strijd is, wordt niet getolereerd, zelfs niet in privétijd.
In Duitsland worden al jaren onderzoeken uitgevoerd naar extremisme binnen de politie, waarbij recentelijk 327 politiemedewerkers werden geïdentificeerd met banden met rechts-extremisme. Dit illustreert de noodzaak van het monitoren van extremistische opvattingen binnen politieorganisaties.