Nederland gaat een strenger gevangenisregime invoeren voor zware criminelen, vergelijkbaar met dat voor de maffia in Italië. Het wetsvoorstel van minister voor Rechtsbescherming Weerwind wordt gesteund door een ruime Kamermeerderheid en beoogt de communicatiemogelijkheden van gevaarlijke leden van de georganiseerde misdaad in de gevangenis verder te beperken.

De gedetineerden zullen worden afgesloten van hun criminele netwerk om te voorkomen dat ze vanuit de cel drugsdeals, ontsnappingen of moorden kunnen organiseren. Deze maatregelen zijn gericht op een kleine groep zeer gevaarlijke criminelen die een bedreiging vormen voor de veiligheid en de democratische rechtsstaat, zoals gebleken is uit recente moorden op onder andere kroongetuige Nabil B.’s broer en advocaat Derk Wiersum.

Ongeoorloofde communicatie voorkomen
Het nieuwe regime omvat onder andere het monitoren van gesprekken tussen gedetineerden en hun advocaten via camera’s of vanachter een glazen wand om ongeoorloofde communicatie te voorkomen. Daarnaast zijn er beperkingen op het aantal advocaten of rechtsbijstandverleners dat de gedetineerden mag bezoeken, en zijn er specifieke locaties en telefoons aangewezen voor contact met de buitenwereld.
Advocaten kunnen onbedoeld betrokken raken bij of bewust ingezet worden voor de criminele activiteiten van hun cliënten, wat blijkt uit gevallen waarin advocaten informatie vanuit de gevangenis hebben gedeeld met criminele organisaties. Daarom zijn er strengere maatregelen ingesteld om te voorkomen dat advocaten worden misbruikt voor illegale doeleinden.

Bezorgdheid
De Nederlandse Orde van Advocaten uit echter bezorgdheid over de wet, omdat deze uitgaat van wantrouwen tegen advocaten en het vertrouwelijke overleg tussen advocaat en cliënt onder druk zet. Desondanks wordt de wet gesteund door de meerderheid van de Kamer, hoewel er aarzelingen zijn over de impact op de rechten van gedetineerden, hun familie en vrienden.
Minister Weerwind benadrukt echter dat de besluiten over communicatiebeperkingen zorgvuldig worden genomen en goed worden onderbouwd. Hij krijgt steun van Kamerlid Ellian, die nog strengere maatregelen voorstelt, zoals beperkingen op het aantal telefoontjes en bezoekers voor bepaalde gedetineerden.