Het huidige tbs-systeem werkt niet en kan beter worden afgeschaft. Zo is het ongeschikt om de maatschappij te beschermen tegen levensgevaarlijke mensen, terwijl het daar in eerste instantie wel voor bedoeld is. Dat zegt forensisch psychiater Peter van Panhuis (68) in een interview met De Telegraaf.

Volgens Van Panhuis, die tot de meest ervaren forensisch psychiaters van Nederland behoort, zijn er vele honderden patiënten die niet thuis horen in de tbs-klinieken omdat ze onbehandelbaar zijn of in een psychiatrische instelling zouden moeten zitten. Dat zou vooral komen omdat het systeem zowel wil beveiligen als behandelen en omdat mensen met de meest uiteenlopende problemen bij elkaar worden gestopt. Daardoor kunnen patiënten relatief makkelijk aan alcohol en drugs komen, terwijl dat bij sommige patiënten een levensgevaarlijk effect heeft.

Kwaliteit onder druk
Veel patiënten zouden volgens Van Panhuis beter af zijn met reguliere psychiatrische zorg. Hij waarschuwt ook voor het feit dat nauwelijks nog omgekeken wordt naar tbs-ers die ontslagen zijn uit een kliniek. “Er hoeft maar één keer alcohol in het spel te zijn en het gaat weer mis.” Bepaalde personen moet je volgens de psychiater na terugkeer in de samenleving blijven controleren. Hij bekritiseert verder het ’target-systeem’ van tbs-klinieken. Ze krijgen boetes als ze patiënten niet op tijd op verlof sturen of als de behandeltijd te lang is. Ook de manier waarop bepaald wordt of iemand voor tbs in aanmerking komt, klopt volgens Van Panhuis niet. Verder staat de kwaliteit van de tbs-klinieken onder druk door personeelstekorten en een groot verloop van medewerkers. Controle is er nauwelijks en fouten worden ‘onder de pet’ gehouden. “Met de huidige angstcultuur binnen de klinieken creëer je een voedingsbodem voor doofpotten”, aldus de forensisch psychiater.

Strafrechtelijk systeem
Van Panhuis adviseert om psychiatrische patiënten en verstandelijk gehandicapten in het gewone psychiatrische circuit op te nemen. Daarnaast is er dan een strafrechtelijk systeem met de focus op verslaving. Dat moet het onmogelijk maken dat patiënten met alcohol, drugs of porno in aanraking komen. Met name seksuele delinquenten behoren volgens de psychiater in het reguliere detentiesysteem met behandelmogelijkheden. Zij mogen alleen onder bepaalde voorwaarden met verlof.
TBS bestaat sinds 1988 en kan worden opgelegd voor misdrijven waarop een minimumstraf staat van vier jaar. Elke zes jaar beslist een rechter of de behandeling voortgezet moet worden, waarbij hij twee onafhankelijke gedragsdeskundigen inroept. Tot juli dit jaar konden veroordeelden tbs weigeren, maar sinds die tijd is ook opname zonder instemming mogelijk.

Het volledige interview is hier te lezen.