Flashmobs worden veelal georganiseerd via moderne communicatiemiddelen om een ludieke activiteit in gang te zetten. Criminelen hebben deze techniek ook ontdekt. De flashrob is een fenomeen waarbij een grote groep mensen gezamenlijk een winkeldiefstal pleegt.

Criminelen plegen een criminele activiteit met behulp van de menigte ontstaan door middel van het afspreken via sociale media. Bij een flashrob gaat het om een aanzienlijke groep mensen, die plotseling in een publiek gebied verschijnt en met elkaar middels een massale en snelle diefstal letterlijk de winkel overdondert. Door de grote hoeveelheid mensen is de groep dusdanig bedreigend voor winkelpersoneel dat de groepsleden ongestoord hun gang kunnen gaan.

Een groep mannen en vrouwen beroofde bijvoorbeeld de Victoria’s Secret lingeriewinkel, nadat de deelnemers een oproep lazen op Facebook en Twitter. Volgens getuigen en politie duurde deze actie nog geen minuut. De Amerikaanse politie spreekt liever van een flashtheft, omdat er niet altijd sprake is van geweld. Er zijn daarnaast ook gevallen bekend waarbij wel geweld gebruikt wordt. Zo werden op een metrostation in Philadelphia voorbijgangers verrast door een groep van bijna 100 jongeren die uit waren op gewelddadig gedrag.

Volgens een onderzoek in de Verenigde Staten heeft bijna 80 procent van de retailbedrijven had te maken met groepscriminaliteit in de laatste 12 maanden. En in 10 procent van de gevallen was sprake van tactieken die vergelijkbaar zijn aan de criminele flashmobs. Daarnaast blijkt dat de helft van de getroffen bedrijven 2 tot 5 incidenten meemaken in dezelfde periode. Dat betekent dat in dit onderzoek 50 procent van de bedrijven herhaaldelijk slachtoffer is geworden.

Over de motieven om deel te nemen aan een flashrob is nog maar weinig bekend of onderzocht. Volgens Amerikaanse criminologen zijn de deelnemers van een flashrob vooral op zoek naar een rush of adrenalinekick. Ze hebben veelal lak aan alle beveiligingsmaatregelen en camera’s die in de winkel aanwezig zijn. Enkele lachen zelfs naar de camera of zetten zelf hun eigen filmpjes op Youtube. De aanpak tegen gewelddadige flashrobs zou nauw samenhangen met de aanpak van groepscriminaliteit, als groepsdiefstal of groepsagressie. De Nationale Retailfederatie in Amerika adviseert de retailers om na te denken over enkele acties en richtlijnen voor medewerkers zodat zij niet worden verrast.

De flashrob is een fenomeen waarmee we in Nederland nog weinig ervaring hebben. Er zijn wel enkele gevallen bekend waarbij sprake was van een forse groepsdiefstal. Op www.violentflashmobs.com treft een een registratie van criminele flashmobs.

Video: Flashrob